مهم ترین آلاینده های آب و خاک شامل فلزات سنگین، بارش اسیدی و موادآلی است. از این بین فلزات سنگین در سال های اخیر به دلیل خصوصیات آلایندگی شان در آب و خاک شدیداً مورد توجه قرار گرفته اند.

.برای فلزات سنگین تعاریف متعددی وجود دارد لکن در بسیاری از موارد، دانسیته عناصر فاکتور تعیین کننده می باشد که براساس آن عناصر با دانسیته بیش از 5 گرم بر سانتی مترمکعب به عنوان فلز سنگین درنظر گرفته می شوند. این فلزات در جدول تناوبی عناصر در گروه 3 تا 16 و در تناوب 4 و بعد از آن قرار گرفته اند (1و2). فلزات سنگین به دو گروه تقسیم می شوند: گروه اول، عناصر ضروری شامل کبالت، کروم، مس، آهن مولیبدن، روی و منگنز که به مقدار بسیار کمی برای رشد و سلامت بدن لازم هستند و گروه دوم، عناصر غیرضروری و بالقوه سمی از قبیل کادمیوم، آرسنیک، سرب، جیوه، نیکل و نقره می باشند (3).

معمولاً منابع ورود فلزات سنگین در محیط زیست عمدتاً فعالیت های انسانی (فعالیت های صنعتی، فاضلاب شهری، کود حیوانی) است. برخی از فلزات سنگین مانند سرب، کادمیوم، جیوه و نیکل حتی در مقادیر ناچیز نیز برای انسان سمی و خطرناک هستند. این عناصر، پس از ورود به بدن موجودات زنده در بدن آن ها انباشته می شوند و یا به سطوح تغذیه ای بالاتر منتقل و سپس در اثر فعل و انفعالات شیمیایی به مواد سمی و خطرناک تبدیل می گردند (4).

فاضلاب شهری و صنعتی تا اندازه زیادی موجب افزایش فلزات سنگین در بومسازگان های آبی شده اند. هنگامی که غلظت این آلاینده ها در محیط، به بیش از مقدار مشخصی برسد آن فلز ویژگی سمی پیدا می کند (5).

مواجهه با فلزات سنگین از طریق مصرف آب‌های بطری شده یکی از مباحثی است که از اهمیت زیادی برخوردار بوده و ارزیابی ریسک ناشی از مواجهه با این ترکیبات ضرورت دارد (6).

آب آشامیدنی بطری شده آبی است که برای آشامیدن در ظروف نفوذناپذیر و مختلف (ازنظر نوع، ترکیب، حجم و شکل) پرشده اند و برای مصرف مستقیم و بدون انجام فرآیند دیگر مورد استفاده قرار می گیرند. منبع این آب ها ممکن است آب زیرزمینی، شبکه آبرسانی شهری و یا هرمنبع مناسب دیگر باشد (7).

زمانی که آب‌های بطری شده را در دمای اتاق در مدت زمان طولانی ذخیره می شوند، فلزات سنگین و ترکیبات آلی سمی از بطری ها به داخل آب نفوذ می کنند (8).

در این مطالعه ریسک سرطان زایی و غیر سرطان زایی فلزات سنگین ناشی از مصرف آب‌های بطری شده، براساس نتایج اندازه گیری فلزات سنگین در برندهای مختلف توزیع شده در سراسر کشور مورد بررسی قرارخواهد گرفت.

" />

ارزیابی ریسک سرطانزایی و غیرسرطانزایی فلزات سنگین آب‌های بطری شده در گروه های سنی مختلف در ایران

Carcinogenic and non-carcinogenic risk assessment by heavy metals content of the bottled water to all age groups in Iran


چاپ صفحه
پژوهان
صفحه نخست سامانه
مجری و همکاران
مجری و همکاران
منابع
منابع
علوم پزشکی شهید بهشتی
علوم پزشکی شهید بهشتی

مجریان: معصومه عسکری , مهرنوش ابطحی محصل

کلمات کلیدی: ارزیابی ریسک، سرطانزایی، غیرسرطانزایی، آب های بطری شده، گروه های سنی مختلف

اطلاعات کلی طرح
hide/show

کد طرح 19009
عنوان فارسی طرح ارزیابی ریسک سرطانزایی و غیرسرطانزایی فلزات سنگین آب‌های بطری شده در گروه های سنی مختلف در ایران
عنوان لاتین طرح Carcinogenic and non-carcinogenic risk assessment by heavy metals content of the bottled water to all age groups in Iran
کلمات کلیدی ارزیابی ریسک، سرطانزایی، غیرسرطانزایی، آب های بطری شده، گروه های سنی مختلف
نوع طرح کاربردی
نوع مطالعه مقطعی
مدت اجراء - روز 300
ضرورت انجام تحقیق

مهم ترین آلاینده های آب و خاک شامل فلزات سنگین، بارش اسیدی و موادآلی است. از این بین فلزات سنگین در سال های اخیر به دلیل خصوصیات آلایندگی شان در آب و خاک شدیداً مورد توجه قرار گرفته اند.

.برای فلزات سنگین تعاریف متعددی وجود دارد لکن در بسیاری از موارد، دانسیته عناصر فاکتور تعیین کننده می باشد که براساس آن عناصر با دانسیته بیش از 5 گرم بر سانتی مترمکعب به عنوان فلز سنگین درنظر گرفته می شوند. این فلزات در جدول تناوبی عناصر در گروه 3 تا 16 و در تناوب 4 و بعد از آن قرار گرفته اند (1و2). فلزات سنگین به دو گروه تقسیم می شوند: گروه اول، عناصر ضروری شامل کبالت، کروم، مس، آهن مولیبدن، روی و منگنز که به مقدار بسیار کمی برای رشد و سلامت بدن لازم هستند و گروه دوم، عناصر غیرضروری و بالقوه سمی از قبیل کادمیوم، آرسنیک، سرب، جیوه، نیکل و نقره می باشند (3).

معمولاً منابع ورود فلزات سنگین در محیط زیست عمدتاً فعالیت های انسانی (فعالیت های صنعتی، فاضلاب شهری، کود حیوانی) است. برخی از فلزات سنگین مانند سرب، کادمیوم، جیوه و نیکل حتی در مقادیر ناچیز نیز برای انسان سمی و خطرناک هستند. این عناصر، پس از ورود به بدن موجودات زنده در بدن آن ها انباشته می شوند و یا به سطوح تغذیه ای بالاتر منتقل و سپس در اثر فعل و انفعالات شیمیایی به مواد سمی و خطرناک تبدیل می گردند (4).

فاضلاب شهری و صنعتی تا اندازه زیادی موجب افزایش فلزات سنگین در بومسازگان های آبی شده اند. هنگامی که غلظت این آلاینده ها در محیط، به بیش از مقدار مشخصی برسد آن فلز ویژگی سمی پیدا می کند (5).

مواجهه با فلزات سنگین از طریق مصرف آب‌های بطری شده یکی از مباحثی است که از اهمیت زیادی برخوردار بوده و ارزیابی ریسک ناشی از مواجهه با این ترکیبات ضرورت دارد (6).

آب آشامیدنی بطری شده آبی است که برای آشامیدن در ظروف نفوذناپذیر و مختلف (ازنظر نوع، ترکیب، حجم و شکل) پرشده اند و برای مصرف مستقیم و بدون انجام فرآیند دیگر مورد استفاده قرار می گیرند. منبع این آب ها ممکن است آب زیرزمینی، شبکه آبرسانی شهری و یا هرمنبع مناسب دیگر باشد (7).

زمانی که آب‌های بطری شده را در دمای اتاق در مدت زمان طولانی ذخیره می شوند، فلزات سنگین و ترکیبات آلی سمی از بطری ها به داخل آب نفوذ می کنند (8).

در این مطالعه ریسک سرطان زایی و غیر سرطان زایی فلزات سنگین ناشی از مصرف آب‌های بطری شده، براساس نتایج اندازه گیری فلزات سنگین در برندهای مختلف توزیع شده در سراسر کشور مورد بررسی قرارخواهد گرفت.

هدف کلی 1- تعیین میزان غلظت فلزات سنگین در آب‌های بطری شده در ایران 2- تعیین فاکتورهای تماس (نرخ دریافت گوارشی، تناوب تماس، وزن بدن و طول عمر) با فلزات سنگین از طریق آب آشامیدنی در ایران 3- ارزیابی ریسک سرطانزایی فلزات سنگین آب‌های بطری شده در ایران 4- ارزیابی ریسک غیرسرطانزایی فلزات سنگین آب‌های بطری شده در ایران
خلاصه روش کار

میزان فلزات سنگین به وسیله دستگاه ICP اندازه گیری خواهد شد (متد اندازه گیری آزمایشات از کتاب Standard Method به شماره 3120 چاپ 23 سال 2012 استخراج شده است). بعد از بررسی صحت و دقت نتایج بدست آمده و بررسی غلظت و فراوانی فلزات سنگین در آب بطری شده مورد نمونه گیری به ارزیابی ریسک سرطانزایی و غیرسرطانزایی آب بطری‌های نمونه گیری شده پرداخته خواهد شد. ارزیابی ریسک بر اساس رهنمودهای USEPA‌ و نیز بر اساس اطلاعات موجود در کشور صورت خواهد گرفت.

در این مطالعه مقدار نسبت خطر برای نشان دادن اثرات غیرسرطان زایی براساس فرمول زیر تعیین خواهد شد:

 

HQ: میزان خطر

Cw: غلظت فلز در آب μg/L

RBA: ضریب نسبی در دسترسی زیستی

DI: سرانه روزانه آب آشامیدنی (L/day)

ED: طول مدت مواجهه (سال)

EF: دفعات مواجهه (سال/روز)

BW: جرم بدن (kg)

ATnc: متوسط زمان مواجهه برای بروز اثرات غیرسرطانی (روز)

RSC: ضریب سهم نسبی منبع

RfD: دوز مرجع (µg/kg/day)

به منظور بررسی اثرات سرطان زایی مواجهه مقدار ELCR با استفاده از معادله پیشنهادی توسط EPA محاسبه خواهد گردید:

ATc: متوسط زمان مواجهه (روز) برای بروز سرطان0

CSF: فاکتور شیب سرطان برای ماده مورد نظر

ATc= 70years 365days / year

ATnc=ED 365days / year


اطلاعات مجری و همکاران
hide/show

نام و نام‌خانوادگی سمت در طرح نوع همکاری درجه‌تحصیلی پست الکترونیک
معصومه عسکریمجری فوق لیسانسm.asgari4377@gmail.com
مهرنوش ابطحی محصلمجری اصلی دکترای تخصصی پی اچ دیmehrabtahi@yahoo.com
رضا سعیدیهمکار دکترای تخصصی پی اچ دیreza.saeedi@gmail.com

منابع
hide/show

1. Järup L. Hazards of heavy metal contamination. British medical bulletin. 2003;68(1):167-82.

2. Massaro EJ. Handbook of human toxicology: CRC press; 1997.

3.Miranzadeh MB, Ehsanifar M, Iranshahi L. Evaluation of bacterial quality and trace elements concentrations in 25 brands of Iranian bottled drinking water. Am Eurasian J Agri Env Sci. 2011;11:341-5.

4.Tahsini H, Gavilian H. Assessment risk food of heavy metals (cadmium, lead, zinc and copper) from rhe consumed crops have been distributed in sanandaj. 2016.

5. Alkarkhi AF, Ismail N, Ahmed A, Mat Easa A. Analysis of heavy metal concentrations in sediments of selected estuaries of Malaysia—a statistical assessment. Environmental monitoring and assessment. 2009;153(1-4):179.

6. Mesdaghinia A, Nasseri S, Hadi M. Assessment of Carcinogenic Risk and Non-Carcinogenic Hazard Quotient of Chromium in Bottled Drinking Waters in Iran. Iranian Journal of Health and Environment. 2016;9 (3):347-58.

7 مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران، آیین کار بهداشتی آب های آشامیدنی بسته بندی شده (به غیر از آب معدنی)، استاندارد 6305، 1381.

 

8. Fakhri Y, Mousavi Khaneghah A, Hadiani MR, Keramati H, Hosseini Pouya R, Moradi B, et al. Non-carcinogenic risk assessment induced by heavy metals content of the bottled water in Iran. Toxin Reviews. 2017;36(4):313-21.

9.Fakhri Y, Mohseni SM, Jafarzadeh S, Langarizadeh G, Moradi B, Zandsalimi Y, et al. Assessment of carcinogenic and non-carcinogenic risk lead in bottled water in different age groups in Bandar Abbas Ciry, Iran. Global journal of health science. 2015;7(4):286.

10. Abtahi M, Yaghmaeian K, Mohebbi MR, Koulivand A, Rafiee M, Jahangiri-rad M, et al. An innovative drinking water nutritional quality index (DWNQI) for assessing drinking water contribution to intakes of dietary elements: a national and sub-national study in Iran. Ecological indicators. 2016;60:367-76.

11. Ghafuri Y, Yunesian M, Nabizadeh R, Mesdaghinia A, Dehghani M, Alimohammadi M. Platinum cytotoxic drugs in the municipal wastewater and drinking water, a validation method and health risk assessment. Human and Ecological Risk Assessment: An International Journal. 2018;24(3):784-96.