ازآنجایی‌که این علائم در بروشورها و جعبه‌های دارویی در ایران استفاده نمی‌شود و اطلاعات مربوط به دارو فقط به‌صورت نوشتاری موجود است. (مانند از یخ‌زدگی محافظت شود، دور از دسترس اطفال و...) پس افراد زیادی از جامعه مانند افراد مسن، بی‌سواد یا کم‌سواد و یا کودکان متوجه این مطالب نوشتاری نشده، درحالی‌که اگر به‌صورت تصاویر بصری ارائه شوند، باعث جلب‌توجه بیشتر در افراد می‌شود.مسئله این است که ۱) از این علائم در ایران استفاده نمی‌شود و ۲) اگر استفاده بشود آیا افراد جامعه با توجه به فرهنگ، سطح دانش، تحصیلات می‌توانند به میزان قابل‌قبولی از درک پذیری نسبت به این تصویر نگاشت‌ها برسند؟ ۳) استفاده از این تصویر نگاشت‌ها باعث افزایش پیروی از دستورالعمل دارویی خواهد شد؟

ازاین‌رو بررسی اینکه این تصویر نگاشت‌ها قابلیت حدس و درک پذیری مطلوبی در بین کاربران ایرانی، بر طبق معیارهای ANSI, ISO دارند، ضرورت دارد. هم‌چنین درصورتی‌که این تصویر نگاشت‌ها به معیارهای  ANSI, ISO در جامعه ایرانی دست پیدا نکنند، پیشنهاداتی برای بازطراحی این علائم بر مبنای فرهنگ و ویژگی‌های جامعه ایرانی ارائه خواهد شد که در مطالعات آتی نیز  قابل کاربرد هستند.

" />

بررسی حدس پذیری و ویژگی‌های شناختی تصویر نگاشت‌های دارویی برحسب ویژگی‌های فردی در یک مرکز درمانی منتخب

Assessing the guessability and cognitive features of pharmaceutical pictograms based on demographic characteristics in a selected healthcare center


چاپ صفحه
پژوهان
صفحه نخست سامانه
مجری و همکاران
مجری و همکاران
منابع
منابع
علوم پزشکی شهید بهشتی
علوم پزشکی شهید بهشتی

مجریان: مهناز صارمی , زینب سادات شکاری پور

کلمات کلیدی: تصویر نگاشت‌های دارویی، حدس پذیری، ویژگی‌های شناختی- pharmaceutical pictograms, guessability, cognitive sign features

اطلاعات کلی طرح
hide/show

کد طرح 16910
عنوان فارسی طرح بررسی حدس پذیری و ویژگی‌های شناختی تصویر نگاشت‌های دارویی برحسب ویژگی‌های فردی در یک مرکز درمانی منتخب
عنوان لاتین طرح Assessing the guessability and cognitive features of pharmaceutical pictograms based on demographic characteristics in a selected healthcare center
کلمات کلیدی تصویر نگاشت‌های دارویی، حدس پذیری، ویژگی‌های شناختی- pharmaceutical pictograms, guessability, cognitive sign features
نوع طرح بنیادی-کاربردی
نوع مطالعه مقطعی
مدت اجراء - روز 210
ضرورت انجام تحقیق

ازآنجایی‌که این علائم در بروشورها و جعبه‌های دارویی در ایران استفاده نمی‌شود و اطلاعات مربوط به دارو فقط به‌صورت نوشتاری موجود است. (مانند از یخ‌زدگی محافظت شود، دور از دسترس اطفال و...) پس افراد زیادی از جامعه مانند افراد مسن، بی‌سواد یا کم‌سواد و یا کودکان متوجه این مطالب نوشتاری نشده، درحالی‌که اگر به‌صورت تصاویر بصری ارائه شوند، باعث جلب‌توجه بیشتر در افراد می‌شود.مسئله این است که ۱) از این علائم در ایران استفاده نمی‌شود و ۲) اگر استفاده بشود آیا افراد جامعه با توجه به فرهنگ، سطح دانش، تحصیلات می‌توانند به میزان قابل‌قبولی از درک پذیری نسبت به این تصویر نگاشت‌ها برسند؟ ۳) استفاده از این تصویر نگاشت‌ها باعث افزایش پیروی از دستورالعمل دارویی خواهد شد؟

ازاین‌رو بررسی اینکه این تصویر نگاشت‌ها قابلیت حدس و درک پذیری مطلوبی در بین کاربران ایرانی، بر طبق معیارهای ANSI, ISO دارند، ضرورت دارد. هم‌چنین درصورتی‌که این تصویر نگاشت‌ها به معیارهای  ANSI, ISO در جامعه ایرانی دست پیدا نکنند، پیشنهاداتی برای بازطراحی این علائم بر مبنای فرهنگ و ویژگی‌های جامعه ایرانی ارائه خواهد شد که در مطالعات آتی نیز  قابل کاربرد هستند.

هدف کلی بررسی حدس پذیری و ویژگی‌های شناختی تصویر نگاشت‌های دارویی برحسب ویژگی‌های فردی در یک مرکز درمانی منتخب
خلاصه روش کار

این پژوهش از نوع توصیفی- تحلیلی بوده و به‌صورت مقطعی انجام می‌شود. کلیه مراجعه کنندگان به یکی از مراکز درمانی تحت نظر دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی جامعه ما بوده و تعداد ۴۰۰ نفر از این افراد در مطالعه ما شرکت خواهند کرد. پیش از شروع آزمون و تکمیل پرسشنامه ها، توضیحات کامل در زمینه نحوه پاسخگویی به پرسشنامه ها  به صورت شفاهی با ذکر مثال برای افراد نمونه داده میشود. ابتدا در مورد تمامی لغات و اصطلاحات ویژگی های شناختی علائم توضیحی به شرکت کنندگان داده خواهد شد و سپس اطلاعات فردی شرکت کنندگان توسط پرسش نامه ای سنجیده می شود. سپس از شرکت کنندگان خواسته می شود تا مفهوم تصویرنگاشت های مورد نظر را حدس بزنند. جواب همه شرکت کنندگان به صورت کامل ثبت می شود و پاسخ های آنها در چهار گروه صحیح، اشتباه، اشتباه و کاملا برعکس و بدون پاسخ (نمیدانم) قرار خواهند گرفت. پس از جمع آوری اطلاعات شرکت کنندگان معانی صحیح هر تصویرنگاشت به آنها توضیح داده خواهد شد. سپس پرسشنامه ارزیابی ویژگی های شناختی توسط شرکت کنندگان تکمیل خواهد شد. . پس از  تکمیل پرسشنامه‌ها توسط افراد نمونه و جمع‌آوری آن‌ها، داده‌ها وارد نرم‌افزار SPSS  می‌شود ، و ارتباط بین متغیرهای مطالعه با استفاده از آزمون‌ها و آنالیزهای آماری شامل :  رگرسیون لجستیک، آزمون‌های t مستقل، و ... بررسی می‌شود.


اطلاعات مجری و همکاران
hide/show

نام و نام‌خانوادگی سمت در طرح نوع همکاری درجه‌تحصیلی پست الکترونیک
مهناز صارمیمجری اصلیاستاد راهنمای اولدکترای تخصصی پی اچ دیsaremim@yahoo.com
سهیلا خداکریم اردکانیهمکاراستاد مشاوردکترای تخصصی پی اچ دیlkhodakarim@gmail.com
زینب سادات شکاری پورمجریدانشجولیسانسz.shekaripoor@gmail.com

منابع
hide/show

1.            Chan AH, Chan KW. Effects of prospective-user factors and sign design features on guessability of pharmaceutical pictograms. Patient education and counseling. 2013;90(2):268-75.

2.            Gazmararian JA, Baker DW, Williams MV, Parker RM, Scott TL, Green DC, et al. Health literacy among Medicare enrollees in a managed care organization. Jama. 1999;281(6):545-51.

3.            Kripalani S, Robertson R, Love-Ghaffari MH, Henderson LE, Praska J, Strawder A, et al. Development of an illustrated medication schedule as a low-literacy patient education tool. Patient education and counseling. 2007;66(3):368-77.

4.            Ngoh LN, Shepherd MD. Design, development, and evaluation of visual aids for communicating prescription drug instructions to nonliterate patients in rural Cameroon. Patient education and counseling. 1997;30(3):257-70.

5.            Kanji L, Xu S, Cavaco A. Assessing the Understanding of Pharmaceutical Pictograms among Cultural Minorities: The Example of Hindu Individuals Communicating in European Portuguese. Pharmacy. 2018;6(1):22.

6.            Montagne M. Pharmaceutical pictograms: a model for development and testing for comprehension and utility. Research in Social and Administrative Pharmacy. 2013;9(5):609-20.

7.            Dowse R, Ehlers M. Medicine labels incorporating pictograms: do they influence understanding and adherence? Patient education and counseling. 2005;58(1):63-70.

8.            Hämeen-Anttila K, Kemppainen K, Enlund H, Patricia JB, Marja A. Do pictograms improve children's understanding of medicine leaflet information? Patient education and counseling. 2004;55(3):371-8.

9.            Mcdougall SJ, Curry MB, de Bruijn O. Measuring symbol and icon characteristics: Norms for concreteness, complexity, meaningfulness, familiarity, and semantic distance for 239 symbols. Behavior Research Methods, Instruments, & Computers. 1999;31(3):487-519.

10.          Ng A, Lo H, Chan A, editors. Measuring the Usability of Safety Signs: A use of system usability scale (SUS). proceedings of the International MultiConference of Engineers and Computer Scientists; 2011: Citeseer.

11.          Campbell JL, Hoffmeister DH, Kiefer RJ, Selke DJ, Green P, Richman JB. Comprehension testing of active safety symbols. SAE Technical Paper; 2004. Report No.: 0148-7191.

12.          Bernardini C, AMBROGI V, PERIOLI LC, TIRALTI MC, FARDELLA G. Comprehensibility of the package leaflets of all medicinal products for human use: a questionnaire survey about the use of symbols and pictograms. Pharmacological Research. 2000;41(6):679-88.

13.          Silver NC, Basin MG, Sexton CA, Fabbi JL, editors. Comprehensibility of pharmaceutical pictorials among people with mental retardation. Proceedings of the Human Factors and Ergonomics Society Annual Meeting; 1998: SAGE Publications Sage CA: Los Angeles, CA.

14.          Ringseis E, Caird J, editors. The comprehensibility and legibility of twenty pharmaceutical warning pictograms. Proceedings of the Human Factors and Ergonomics Society Annual Meeting; 1995: SAGE Publications Sage CA: Los Angeles, CA.

15.          Knapp P, Raynor DK, Jebar AH, Price SJ. Interpretation of medication pictograms by adults in the UK. Annals of Pharmacotherapy. 2005;39(7-8):1227-33.

16.          Lesch MF. Comprehension and memory for warning symbols: Age-related differences and impact of training. Journal of Safety Research. 2003;34(5):495-505.

17.          Mansoor LE, Dowse R. Effect of pictograms on readability of patient information materials. Annals of Pharmacotherapy. 2003;37(7-8):1003-9.

18.          Kim H, Nakamura C, Zeng-Treitler Q. Assessment of pictographs developed through a participatory design process using an online survey tool. Journal of medical Internet research. 2009;11(1).

19.          Houts PS, Doak CC, Doak LG, Loscalzo MJ. The role of pictures in improving health communication: a review of research on attention, comprehension, recall, and adherence. Patient education and counseling. 2006;61(2):173-90.

20.          Cohen G, Moliner P. The understanding of a medical scenario based on images without text: The contribution of social representations. PRATIQUES PSYCHOLOGIQUES. 2018;24(1):35-47.

21.          Jordan PW. An introduction to usability: CRC Press; 1998.

22.          Mansoor L, Dowse R. Design and evaluation of a new pharmaceutical pictogram sequence to convey medicine usage. ergonomics SA. 2004;16(2):29-41.

23.          Dowse R, Ehlers MS. The evaluation of pharmaceutical pictograms in a low-literate South African population. Patient education and counseling. 2001;45(2):87-99.

24.          Sharif SI, Abdulla M, Yousif A, Mohamed D. Interpretation of pharmaceutical pictograms by pharmacy and non-pharmacy university students. Pharmacology & Pharmacy. 2014;5(08):821.

25.          Ng AW, Chan AH, Ho VW. Comprehension by older people of medication information with or without supplementary pharmaceutical pictograms. Applied ergonomics. 2017;58:167-75.

26.          van Beusekom MM, Land-Zandstra AM, Bos MJ, van den Broek JM, Guchelaar H-J. Pharmaceutical pictograms for low-literate patients: Understanding, risk of false confidence, and evidence-based design strategies. Patient education and counseling. 2017;100(5):966-73.

27.          Taheri F, Saremi M, Faghihnia Torshizi Y. The validity and reliability of the Persian version of cognitive features questionnaire of symbolic signs (whit the use of traffic signs). Iran Occupational Health. 2018;15(2):21-30.