سلامت در طول سده‌ها از یک مفهوم انفرادی به یک هدف جهانی مبدل گشته و تحقق آن منوط به تأمین سطح مناسبی از کیفیت زندگی شده است (1). امروزه فهم ما از سلامت و تعیین‌کننده‌های آن به‌طور وسیعی گسترش‌یافته است. به‌ویژه با تشخیص تعیین‌کننده‌های اجتماعی مؤثر بر سلامت، تحقیق بر روی جنبه اجتماعی سلامت بیشتر برانگیخته‌شده است (2و3). در همین ارتباط یکی از تعاریف غالب و اساسی درباره سلامت، تعریف سازمان جهانی بهداشت در سال1946 است که سلامت را این‌گونه تعریف می‌کند: "به زیستن /رفاه کامل جسمی،روانی و اجتماعی و نه‌فقط نبود بیماری و نقص عضو (معلولیت)" (4).

در سال 1979به دلیل خلأ معنا و نبود غایت نهایی در مفهوم رفاه تعریف‌شده در بازه زندگی مادی انسان ، سازمان بهداشت جهانی بحثی را مطرح کرد که بعد معنوی [1] که ضامن آرامش و شادی انسان در پناه یک غایت و معنویت است در تعریف سلامت گنجانده شود(5). بنابراین سلامت حالتی از بهزیستی است که در پیوستار درهم‌تنیده جسمی ، روانی ، اجتماعی و معنوی تجلی می‌یابد.

این تعریف مقدمه‌ای برای توجه به‌سلامت اجتماعی[2] گردید. این سازمان با این تعریف ملت‌ها را دعوت به گسترش چارچوب مفهومی کرد تا سیستم‌های بهداشتی خود را فراتر از مرزهای سنتی تعیین‌شده برای وضعیت جسمی افراد و بیماری‌های آنان سازمان‌دهی کنند و از آن‌ها خواسته شد به آنچه امروز عوامل اجتماعی سلامت نامیده می‌شود، توجه کنند. به این شکل سازمان جهانی بهداشت مراکز سیاسی، دانشگاهی، جامعه، و سازمان‌های حرفه‌ای را درزمینه توجه به این بعد از سلامت به چالش کشید(6)

سلامت اجتماعی یکی از مفاهیم نوظهور در دهه‌های اخیر و یکی از ابعاد سلامتی انسان است که نقش مهمی در تعادل زندگی اجتماعی دارد (7). این مفهوم در هر جامعه، بسته به موقعیت و برداشت افراد می‌تواند مورداستفاده قرار گیرد اما نمی‌توان آن را غایی و واحد و جهان‌شمول در نظر گرفت. به عبارتی تعریفی ثابت از سلامت اجتماعی دشوار است(8). سلامت اجتماعی مفهومی، پویا، سیال و مبتنی بر بستر جامعه است.شواهد گویای آن است که در مطالعات و تحقیقات مفهوم سلامت اجتماعی هنوز موردتوجه نیست و تعداد پژوهش‌های این حوزه نسبت اندک بوده و بیشتر این مطالعات در حوزه علوم انسانی انجام‌گرفته است و بنابراین مطالعات مربوط به‌سلامت اجتماعی در حوزه پزشکی و سلامت نیز معدود هستند. از طرفی در بررسی‌های به‌عمل‌آمده در مطالعات داخلی مشخص شد در اکثر آن‌ها با رویکردهای کمی سلامت اجتماعی گروه‌های مختلف (دانشجویان، زنان، بیماران، سالمندان، شاغلین و نوجوانان) بررسی‌شده است و نتایج آن‌ها منتشر گردیده است. این مطالعات، بیشتر مؤلفه‌ها و مهارت‌های اجتماعی و خصوصیات فردی و شخصی افراد را موردسنجش قرار داده‌اند و در اکثر موارد از پرسشنامه سلامت اجتماعی کییز (فرم 15 سؤالی کوتاه و 33 سؤالی بلند) استفاده‌شده است. این در حالی است که مبحث سلامت اجتماعی کاملاً وابسته به فرهنگ و جامعه خاص است و سنجش آن در بافتار و بسترهای فرهنگی اجتماعی مختلف به شیوه‌ای متفاوت است.

 

[1] . Spiritual aspect

[2]. Social health

" />

تبیین مفهوم سلامت اجتماعی و طراحی، روان‌سنجی و به‌کارگیری ابزار سنجش آن در بزرگسالان شهرستان ارومیه

Explaining the Concept of Social Health and Development , Psychometric Asseament and Application of It’s Measurment scale in Adults in Urmia


چاپ صفحه
پژوهان
صفحه نخست سامانه
مجری و همکاران
مجری و همکاران
منابع
منابع
علوم پزشکی شهید بهشتی
علوم پزشکی شهید بهشتی

مجریان: محتشم غفاری , گلی صوفی زاد

کلمات کلیدی: سلامت اجتماعی - طراحی ابزار - روان‌سنجی ابزار - بزرگسالان

اطلاعات کلی طرح
hide/show

کد طرح 20640
عنوان فارسی طرح تبیین مفهوم سلامت اجتماعی و طراحی، روان‌سنجی و به‌کارگیری ابزار سنجش آن در بزرگسالان شهرستان ارومیه
عنوان لاتین طرح Explaining the Concept of Social Health and Development , Psychometric Asseament and Application of It’s Measurment scale in Adults in Urmia
کلمات کلیدی سلامت اجتماعی - طراحی ابزار - روان‌سنجی ابزار - بزرگسالان
نوع طرح بنیادی-کاربردی
نوع مطالعه مقطعی
مدت اجراء - روز 500
ضرورت انجام تحقیق

سلامت در طول سده‌ها از یک مفهوم انفرادی به یک هدف جهانی مبدل گشته و تحقق آن منوط به تأمین سطح مناسبی از کیفیت زندگی شده است (1). امروزه فهم ما از سلامت و تعیین‌کننده‌های آن به‌طور وسیعی گسترش‌یافته است. به‌ویژه با تشخیص تعیین‌کننده‌های اجتماعی مؤثر بر سلامت، تحقیق بر روی جنبه اجتماعی سلامت بیشتر برانگیخته‌شده است (2و3). در همین ارتباط یکی از تعاریف غالب و اساسی درباره سلامت، تعریف سازمان جهانی بهداشت در سال1946 است که سلامت را این‌گونه تعریف می‌کند: "به زیستن /رفاه کامل جسمی،روانی و اجتماعی و نه‌فقط نبود بیماری و نقص عضو (معلولیت)" (4).

در سال 1979به دلیل خلأ معنا و نبود غایت نهایی در مفهوم رفاه تعریف‌شده در بازه زندگی مادی انسان ، سازمان بهداشت جهانی بحثی را مطرح کرد که بعد معنوی [1] که ضامن آرامش و شادی انسان در پناه یک غایت و معنویت است در تعریف سلامت گنجانده شود(5). بنابراین سلامت حالتی از بهزیستی است که در پیوستار درهم‌تنیده جسمی ، روانی ، اجتماعی و معنوی تجلی می‌یابد.

این تعریف مقدمه‌ای برای توجه به‌سلامت اجتماعی[2] گردید. این سازمان با این تعریف ملت‌ها را دعوت به گسترش چارچوب مفهومی کرد تا سیستم‌های بهداشتی خود را فراتر از مرزهای سنتی تعیین‌شده برای وضعیت جسمی افراد و بیماری‌های آنان سازمان‌دهی کنند و از آن‌ها خواسته شد به آنچه امروز عوامل اجتماعی سلامت نامیده می‌شود، توجه کنند. به این شکل سازمان جهانی بهداشت مراکز سیاسی، دانشگاهی، جامعه، و سازمان‌های حرفه‌ای را درزمینه توجه به این بعد از سلامت به چالش کشید(6)

سلامت اجتماعی یکی از مفاهیم نوظهور در دهه‌های اخیر و یکی از ابعاد سلامتی انسان است که نقش مهمی در تعادل زندگی اجتماعی دارد (7). این مفهوم در هر جامعه، بسته به موقعیت و برداشت افراد می‌تواند مورداستفاده قرار گیرد اما نمی‌توان آن را غایی و واحد و جهان‌شمول در نظر گرفت. به عبارتی تعریفی ثابت از سلامت اجتماعی دشوار است(8). سلامت اجتماعی مفهومی، پویا، سیال و مبتنی بر بستر جامعه است.شواهد گویای آن است که در مطالعات و تحقیقات مفهوم سلامت اجتماعی هنوز موردتوجه نیست و تعداد پژوهش‌های این حوزه نسبت اندک بوده و بیشتر این مطالعات در حوزه علوم انسانی انجام‌گرفته است و بنابراین مطالعات مربوط به‌سلامت اجتماعی در حوزه پزشکی و سلامت نیز معدود هستند. از طرفی در بررسی‌های به‌عمل‌آمده در مطالعات داخلی مشخص شد در اکثر آن‌ها با رویکردهای کمی سلامت اجتماعی گروه‌های مختلف (دانشجویان، زنان، بیماران، سالمندان، شاغلین و نوجوانان) بررسی‌شده است و نتایج آن‌ها منتشر گردیده است. این مطالعات، بیشتر مؤلفه‌ها و مهارت‌های اجتماعی و خصوصیات فردی و شخصی افراد را موردسنجش قرار داده‌اند و در اکثر موارد از پرسشنامه سلامت اجتماعی کییز (فرم 15 سؤالی کوتاه و 33 سؤالی بلند) استفاده‌شده است. این در حالی است که مبحث سلامت اجتماعی کاملاً وابسته به فرهنگ و جامعه خاص است و سنجش آن در بافتار و بسترهای فرهنگی اجتماعی مختلف به شیوه‌ای متفاوت است.

 

[1] . Spiritual aspect

[2]. Social health

هدف کلی تبیین مفهوم سلامت اجتماعی و شناسایی ابعاد آن از دیدگاه ذیربطان (متخصصان و مردم)
خلاصه روش کار

این پژوهش به‌صورت ترکیبی از دو روش کیفی و کمی و در سه بخش به شرح ذیل انجام می‌شود:

بخش اول:

در بخش اول پژوهش حاضر هدف تبیین مفهوم سلامت اجتماعی با استفاده از شیوه کیفی خواهد بود. در این مطالعه جهت دستیابی به تعریف مفهوم سلامت اجتماعی از رویکرد "تحلیل محتوا" استفاده می‌شود.

بخش دوم:

در این بخش از مطالعه، ابزار سنجش سلامت اجتماعی، بر اساس طبقات وزیر طبقات شناسایی‌شده و طراحی می‌گردد. مراحل ارزیابی روایی و پایایی ابزار مذکور به شرح زیر است:

  1. تعیین روایی (Validity) ابزار
  2. الف) روایی صوری:

    برای تعیین کیفی روایی صوری با تعدادی ازافراد جامعه مصاحبه چهره به چهره انجام خواهد شد و دشواری درک گویه­ها و کلمات، تناسب و ارتباط گویه­ها با ابعاد پرسشنامه، و وجود ابهام یعنی احتمال وجود برداشت­های نادرست از گویه ها و یا نارسایی در معانی کلمات بررسی و در صورت وجود اشکال و ابهام گویه­ها اصلاح خواهند شد.

    ازنظر کمی، برای تعیین روایی صوری روش «نمره تأثیر» جهت کاهش و حذف گویه­های نامتناسب و تعیین اهمیت هر گویه بکار خواهد رفت. برای هر یک از آیتم‌های پرسشنامه طیف لیکرت 5 گزینه‌ای به شکل زیر در نظر گرفته می‌شود: خیلی مهم است (5 امتیاز)، تااندازه‌ای مهم است (4 امتیاز)، نسبتاً مهم است (3 امتیاز)، اندکی مهم است (2 امتیاز)، اصلاً مهم نیست (1 امتیاز). سپس از 20 نفر از افراد درخواست می‌شود که هرکدام از گویه­ها را بررسی نموده و یک گزینه را انتخاب نمایند.
  3. ب) روایی محتوا

    روایی محتوا نیز به دو صورت کیفی و کمی انجام می­گیرد. در بعد کیفی، پرسشنامه در اختیار تعدادی از متخصصان آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، متخصصان حوزه سلامت اجتماعی و جامعه­شناسان قرار خواهد گرفت تا پس از مطالعه دقیق، دیدگاه­های اصلاحی خود را به‌صورت مبسوط و کتبی ارائه نمایند. در ارزیابی کیفی روایی محتوا غالباً موارد زیر از سوی متخصصان مدنظر قرار می­گیرد: رعایت دستور زبان، استفاده از کلمات مناسب، قرارگیری گویه­ها در جای مناسب خود، و امتیازدهی مناسب (63).

    بررسی کمی روایی محتوا نیز با دو هدف زیر صورت می‌گیرد: اطمینان از این‌که مهم‌ترین و صحیح‌ترین محتوا انتخاب‌شده است (با استفاده از نسبت روایی محتوا). گویه­های پرسشنامه به بهترین نحو جهت اندازه‌گیری محتوا طراحی‌شده‌اند (با استفاده از شاخص روایی محتوا
  4. روایی سازه : در این تحقیق از تحلیل عاملی اکتشافی استفاده خواهد شد .
  5.  پایایی

    در این تحقیق، جهت اندازه­گیری ابزار طراحی­شده دو وجه دیگر، ملاک بررسی و تعیین پایایی قرار خواهند گرفت. همسانی درونی را پایایی درونی نیز اطلاق می­کنند (69).

     برای بررسی این نوع پایایی از آلفای کرونباخ استفاده می­شود. آلفای کرونباخ معرف میزان تناسب گروهی از گویه­هاست که یک سازه را می­سنجند. به­طور قراردادی وجود حداقل میزان آلفا برابر با 6/0 برای مطالعات اکتشافی در نظر گرفته می­شود، اما اگر ابزار باید در حد کافی دارای ثبات درونی باشد، این میزان باید بین 7/0 تا 8/0 به دست آید (70). در این مطالعه آلفای کرونباخ یک‌بار برای کل ابزار و یک‌بار به‌طور جداگانه برای هر سازه محاسبه می‌شود .

    برای تعیین ثبات، پرسشنامه در دو مرحله به فاصله دو هفته به تعدادی مشخص از مشارکت­کنندگان (معمولاً 20 نفر) داده می­شود و نمرات کسب‌شده در دو مرحله با استفاده از ضریب همبستگی درون رده‌ای مقایسه خواهند شد.

    بخش سوم: سنجش سلامت اجتماعی افراد

     در این بخش با استفاده از پرسش‌نامه روا و پایا، در یک مطالعه مقطعی سلامت اجتماعی افراد موردسنجش قرار می‌گیرد. در این مرحله با استفاده از روش نمونه‌گیری طبقه‌ای خوشه‌ای، نمونه‌ها انتخاب می‌شوند و برای تجزیه‌وتحلیل داده‌های این بخش از مطالعه از آمار توصیفی ازجمله فراوانی،درصد و میانگین استفاده می‌شود. همچنین برای مقایسه نمره سلامت اجتماعی گروه‌های تشکیل‌دهنده جامعه (گروه‌های سنی ، جنسی ، شهری و روستایی و گروه‌هایی با سطح تحصیلات متفاوت) از آزمون t یا آنالیز واریانس در صورت نرمال بودن داده‌ها استفاده خواهد شد . درصورتی‌که داده‌ها نرمال نباشند ، از آزمون‌های معادل نا پارامتری بهره گرفته خواهد شد .

     

     

 

 


اطلاعات مجری و همکاران
hide/show

نام و نام‌خانوادگی سمت در طرح نوع همکاری درجه‌تحصیلی پست الکترونیک
محتشم غفاریمجری اصلیاستاد راهنمای اولدکترای تخصصی پی اچ دیmohthashamghaffari@sbmu.ac.ir
گلی صوفی زادمجریدانشجوفوق لیسانسsociology.stu@gmail.com
سکینه رخشنده روهمکارمشاور طرحدکترای تخصصی پی اچ دیs_rakhshanderou@yahoo.com
علی رمضانخانیهمکارمشاور طرحدکتری حرفه ایaramezankhani@sbmu.ac.ir
یداله محرابیهمکارمشاور آماردکترای تخصصی پی اچ دیmehrabi@sbmu.ac.ir

منابع
hide/show

 

 

  1. Blanco A, Diaz D. Social Order and Mental Health: A Social Well-Being Approach, Autonomy University of Madrid. Psychology in Spain.2007;11(5):31-117.
  2. - Alonso Y. The biopsychosocial model in medical research: the evolution of the health concept over the last two decades. Patient Educ Couns. 2004;53(2):239‒244
  3. Garland EL, Howard MO. Neuroplasticity, psychosocial genomics, and the biopsychosocial paradigm in the 21st century. Health Soc Work. 2009;34(3):191‒199.
  4. World Health Organization. Constitution of the World Health Organisation 1946. Available from: http://apps.who.int/gb/bd/PDF/bd47/EN/constitutio nen.pdf?ua=1[cited 2019  05-03 -2019]
  5. Vader J-P. Spiritual health: the next frontier. European Journal of Public Health. 2006; 16: 457.
  6. Tavakol M .Social Health, Dimensions, component, and Indicators in Iran and World stucies. Bioethics Journal. 2014;4(14):115-35
  7. Hezarjaribi j, Arfaei E-r. Leisure and social health. 2011;10:39-63
  8. Belloc NB, Breslow L, Hochstim JR. Measurement of physical health in a general population survey. American Journal of Epidemiology.2012; 93(5): 328-36.
  9. Yahyazadeh H, Ramezani M. The Study of the Social Health Rate and the Social Factors Effective on it A Case Study of Women Heading Households in Qurveh. Social Development & Welfare Planing. 2013;16:65-101
  10. Fadaei Mehrabani M. Urbanization, Health and Social Media (Social Media in Transitional Societies and the Health of Citizens. Quarterly Journal of Communication Research (PazhooheshVaSanjesh).2006;49:67-86. (Full Text in Persian).
  11. Castel LD, Williams KA, Bosworth HB, Eisen SV, Hahn EA, Irwin DE, et al. Content validi­ty in the PROMIS social-health domain: a qualitative analysis of focus-group data. Qual Life Res. 2008;17(5):737‒749
  12. Negovan, V. Dimensions of students’ psychosocial well-beingand their measurement: Validation of a students’ Psychosocial Well Being Inventory. Europe’s Journal of Psychology 2010:2: 85-104
  13. Fromm, E. A healthy society, (Tabrizi), the fourth edition, Tehran: Behjat. 2007 (Persian)
  14. Belloc NB, Breslow L, Hochstim JR. Measurement of physical health in a general population survey. American Journal of Epidemiology.2012; 93(5): 328-36.
  15. Donald CA, Ware Jr JE, Brook RH, Davies-Avery A. Conceptualization and measurement of health for adults in the health insurance study: Vol. IV, Social health. Santa Monica, CA: Rand Corporation. 1978.
  16. Rafiei, H,Amini Rarani, M. Mousavi, M. The Social Health of Iran: From a Consensus-based Definition to an Evidence-based Index en.journals.sid.ir - 2010
  17. Amini Rarani, M. & Mousavi, M. & Rafiei, H. The Relationship of Social Capital and Social Well-being in Iran, Social welfare Quarterly. (2011):11 (42): 228-203. Persian.
  18. Larson, J.. “ The measurement of social well-being, social” Indicators Research, (1993). Vol 28, pp: 285-296.
  19. Keyes CL, Shapiro AD. Social Well-Being in the United States: A Descriptive Epidemiology. How Healthy areWe.2004:72-350.
  20. Keyes C.M.. Social well-being. Social Psychology Quarterly, 1998: 61
  21. Damari B, Vosoogh-Moghaddam A. Social Health Service Packages, A Model for Urban Heath System Interventions Payesh. 2013;3(12):297-394.
  22. Marandi, A. RPublic Health, Tehran: Beheshti martyr UniversityPress. 2007.(Persian)
  23. Marandi, S. Social Health Factors, General Health Book, Ministry ofHealth, Medical Education, Technology Dean, Second Edition.2006. Persian
  24. Mousavi. M, Shani. M. Social Capital and Social Health - Approaches and Attitudes. 1394. Tehran: Agah Publishing
  25. Hezarjaribi j, Arfaei E-r. Leisure and social health. 2011;10:39-63
  26. Abachizadeh K, Omidnia S, Memaryan N, Nasehi A, Rasouli M, Tayefi B, et al. Determining dimensions of Iranians’ individual social health: A qualitative approach. Iranian journal of public health. 2013;42(Supple1):88.
  27. Abachizadeh K, Omidnia S, Hajebi A, Asadi A, Rassouli M, Leila B. Measuring self-rated social health of Iranians: a population based survey in three cities. Novelty in Biomedicine. 2014;2(3):79-84.
  28. Hassan Rafiey, Mostafa Amini Rarani, Fardin Alipour, Esmaeil Khedmati Morasae. Development and validation of the Iranian Social Health Questionnaire (IrSHQ) Journal of Health and Social Sciences 2017; 2,1:19-30
  29. Ebadi. A, Zarshenas. L, Rakhshan. M, Zare'ian. A, Sharifnya. S, Mojahedi. M. Fundamentals of Instrumentation in Health Sciences. 1396. Tehran:Sociologist
  30. Babbie. ER. The practice of social research. 2015؛ Nelson Education
  31. Creswell JW,Plano Clark VL. Designing and conducting mixed methods research (2nd ed). Thousand Oaks CA: Sage; 2011
  32. Brink Y, Louw Q, Grimmer-Somers K. The quality of evidence of psychometric properties of three-dimensional spinal posturemeasuring instruments, BMC2011
  33. WHO. Definition of key terms. Available from: http://www.who.int/hiv/pub/guidelines/arv /intro/keyterms/en/. [cited 2019  01-02 -2019]
  34. Paul, M “Relationships among Communicative Acts, Social Well-Being, and Spiritual Well-Being on the Quality of Life At the End of Life in Patients with Cancer Enrolled in Hospice”, Journal of Palliative Medicine.)2012) 11(1): 20-25.
  35. Cicognani, E. Pirini, C. Keyes, C. L. M. “Social "Participation, Sense of Community and social well-being: A Study on American, Italian and Iranian University Students”, Social Indicators Research,. (2008) 89(1): 97-112
  36. Jordan A, Carlson Andrew J, Sarkin Ashley E, Levack Marisa Sklar , Steven R, Tally Todd P,Gilmer Erik J, Groessl. Evaluating a Measure of Social Health Derived from Two Mental Health Recovery Measures:TheCalifornia Quality of Life(CA-QOL) and Mental Health Statistics Improvement Program Consumer Survey (MHSIP). Community Ment Health J (2011) 47:454–462 DOI 10.1007/s10597-010-9347-8
  37. Birchwood, M, Smith, J., et al. The scale. The development and validation of a adjustment for use in family intervention schizophrenic patients. The British Journal.1990: 853-859
  38. SayarS , Babakhanian M. Comparing the Social Health Status among the Older People Living at Homeand Those Living in Old People’s Home. Journal of Isfahan Medical School. 2016:43(4)
  39. Zahedi-Asl M, Pilevari A. Meta-analysis of studies of social health. Welfar Planing & social development. 2014;19:71-107.
  40. Mozaffari N, Peyrovi H, Nayeri ND. The social well-being of nurses shows a thirst for a holistic support: A qualitative study. International journal of qualitative studies on health and well-being. 2015;10 (27)
  41. Mahdizadeh M. Explaning of the process of family-orientedsocial health in adolescence. A thesis submitted to the Graduate Studies Office.In partial fulfillment of the requirements for The degree of PhD in The Health Education and Health Promotion. August.2017
  42. Shamsaei M, Ahadi H. PashasharifiMohammad Bagher Saberi zaferghand Designed to explore and demonstrate individual dimension of social health based on Islam education. Journal of Industrial/Organization Psychology 2012: 3(13): 21-39
  43. Creswell JW. Research design: Qualitative quantitative and mixed methods approaches Sage Publications Inc;2009.
  44. Andrew SE. Halcomb. Mixed methods research for nursing and the health sci-ences Wiley Online Library;2009.
  45. Teddlie C, Tashakkori A. Foundations of Mixed Methods Research. SAGE..: Publication; 2009   http://www.sagepub.com/books/Book226302available from.
  46. Polit DF, Beck CT. Nursing Research: Generating and Assessing Evidence for Nursing Practice; 2006.
  47. Glaser BG. Theoretical sensitivity: Advances in the methodology of grounded theory Sociology press Mill Valley CA; 1978.
  48. Burns N, Grove S K. The practice of nursing research: Conduct critique and utilization WB Saunders Co; 2005
  49. Aassve A, Betti G , Mazzuco S, Mencarini L. Marital disruption and economic well being: a comparative analysis. Journal of the Royal Statistical Society: Series A (Statistics in Society) 2007;170(3): 781- 99.
  50. Denscombe M. Communities of practice a research paradigm for the mixed methods approach. Journal of mixed methods research. 2008;2(3):270
  51. Ranjbar. H, Haghdoost. A, Salsali. M, Alireza Soleimani., Bahrami, Nasim. Sampling in qualitative research: tips for getting started. Journal of Army University of Medical Sciences of the Islamic Republic of Iran 2011; 10 (3): pp.238-250
  52. Safari.M, Eftekhar H, Seyyed Emami.R. Research Methods in Education and Health Promotion, Guide Writing a thesis in medical sciences and health sciences. Works of Sobhan, First edition; 2009
  53. Jalali. R.Sampling in qualitative research.Journal of Qualitative Research in Health Sciences. 91(4):310-320
  54. Struebert HJ, Carpenter DP.Qualitative research in nursing, Advancing the hu-manistic imperative,5rd ed.Wolter Kluwer Health,Lippincott Williams & Wilkins;2011
  55. Ulin PR, Robinson ET, Tolly EE. Qualitative methods in public health: A field guide for applied research. 3nd Ed. New Yourk: Jossey-Bass Co; 2005. P. 4-10.
  56. Elo S, Kyngas H. The qualitative content analysis process. J Adv Nurs2008;62(1): 107- 61
  57. HsiehHF, Shannon SE. Three approaches to qualitative content analysis. Qual Health Res. 2005;15(9): 1277- 88.
  58.  Zhang Y, Wildemuth BM. Qualitative Analysis of Content. 2015: 22.Available from: http: //ils.unc.edu/yanz/Content_analysis.pdf.
  59. Sandelowski M. whatever happened to qualitative Description.Res Nurs Health 2003;23(4): 334- 40.
  60.  Pope C, VanRoyen P, Baker R. Qualitative methods in research on healthcare quality. Qual Safe Health Care 2002; 11(2): 148- 52.
  61. Rungtusantham M. Let’s not overlook content validity. Decision line, 1998.
  62. Ezzy D: Qualitative Analysis. Practice and innovation Australia: Allen & Unwin, 2002.
  63. Hynes Sn, Richard DC, Kubiancey ES. Content validity in psychosocial assessment: a functional approach to concept and method. Psychol Assess, 1995; 7: 238-47
  64. Lacasse Y, Godbout C, Series F. Health-related quality of life in obstructive sleep apnoea. Eur Respir J, 2002; 19: 499-503.
  65. Waltz CF, Bausell RB. Nursing research: decision statistics and computer analysis. 2nd ed. Philadelphia, Fa Davis Co, 1983
  66. Stevens J, Cornell CE, Story M, French SA, Levin S, Becenti A, Gittelsohn J, Going SB, Reid R. Development of a questionnaire to assess knowledge, attitudes, and behaviors in American Indian children. Am Journal of Clinical Nutrition 1999; 69: 773-81.
  67. Hyrnas K, Appelqvist-Schmidlechner K, Oksa L. Validating an instrument for clinical supervision using an expert panel. International Journal Nursing Study, 2003; 40: 619-25.
  68. Poundja J, Fikretoglu D, Guay S, Brunet A. Validation of the French Version of the Brief Pain Inventory in Canadian Veterans Suffering from Traumatic Stress. Journal of Pain and Symptom Management, 2007; 33:720-726.
  69. Mucci A, Rucci P, Rocca P, Bucci P, Gibertoni D, Merlotti E, et al. The Specific Level of Functioning Scale: Construct validity, internal consistency and factor structure in a large Italian sample of people with schizophrenia living in the community. Schizophrenia research. 2014
  70. Graneheim UH, Lundman B. Qualitative content analysis in nursing research: concepts procedures and measures to achieve trustworthiness.Nurse Education Today 2004;24(2): 105- 12. Doi: 10.1016/j.nedt.2003.10.001.