روش های نیمه کمی ارزیابی ریسک مواد شیمیایی حاضر مانند روش COSHH، CCTK و روش ارزیابی ریسک کشور سنگاپور جهت محاسبه عدد ریسک بسیاری از پارامترهای تاثیر گذار در مواجهه مواد شیمیایی مانند اقدامات کنترلی مهندسی، تجهیزات حفاظت فردی، اقدامات مدیریتی و ...را در نظر نمی گیرند، که این موضوع باعث ایجاد عدم اطمینان و دقت کافی در عدد ریسک محاسبه شده می­گردد. در این مطالعه بر اساس مفهوم CB یک مدل نیمه کمی جامع تر جهت پیش بینی ریسک مواجهه با مواد شیمیایی تدوین خواهد گردید. همچنین از مدل ART جهت مدلسازی مواجهه هوابرد کارکنان با مواد شیمیایی استفاده خواهد شد.

" />

ارائه تکنیک ارزیابی ریسک نیمه کمی مواجهه شغلی با مواد شیمیایی با رویکرد مدلسازی مواجهه هوابرد با مواد شیمیایی

Presentation of a Semi-Quantitative Risk Assessment Technique for Chemical Occupational Exposures With the Approach to Modeling Airborne Exposure to Chemical


چاپ صفحه
پژوهان
صفحه نخست سامانه
مجری و همکاران
مجری و همکاران
منابع
منابع
علوم پزشکی شهید بهشتی
علوم پزشکی شهید بهشتی

مجریان: رضا غلام نیا , علی کیان پور

کلمات کلیدی: 1-فارسی: ارزیابی ریسک، مواجهه،نیمه کمی،شمیایی،مدل 2-انگلیسی: Risk Assessment، Exposure، Semi-Quantitative، Chemical،Model 1-فارسی: ارزیابی ریسک، مواجهه،نیمه کمی،شمیایی،مدل 2-انگلیسی: Risk Assessment، Exposure، Semi-Quantitative، Chemical،Model ارزیابی ریسک، مواجهه،نیمه کمی،شمیایی،مدل Risk Assessment، Exposure، Semi-Quantitative، Chemical،Model

اطلاعات کلی طرح
hide/show

کد طرح 20056
عنوان فارسی طرح ارائه تکنیک ارزیابی ریسک نیمه کمی مواجهه شغلی با مواد شیمیایی با رویکرد مدلسازی مواجهه هوابرد با مواد شیمیایی
عنوان لاتین طرح Presentation of a Semi-Quantitative Risk Assessment Technique for Chemical Occupational Exposures With the Approach to Modeling Airborne Exposure to Chemical
کلمات کلیدی 1-فارسی: ارزیابی ریسک، مواجهه،نیمه کمی،شمیایی،مدل 2-انگلیسی: Risk Assessment، Exposure، Semi-Quantitative، Chemical،Model 1-فارسی: ارزیابی ریسک، مواجهه،نیمه کمی،شمیایی،مدل 2-انگلیسی: Risk Assessment، Exposure، Semi-Quantitative، Chemical،Model ارزیابی ریسک، مواجهه،نیمه کمی،شمیایی،مدل Risk Assessment، Exposure، Semi-Quantitative، Chemical،Model
نوع طرح کاربردی
نوع مطالعه مقطعی
مدت اجراء - روز 8
ضرورت انجام تحقیق

روش های نیمه کمی ارزیابی ریسک مواد شیمیایی حاضر مانند روش COSHH، CCTK و روش ارزیابی ریسک کشور سنگاپور جهت محاسبه عدد ریسک بسیاری از پارامترهای تاثیر گذار در مواجهه مواد شیمیایی مانند اقدامات کنترلی مهندسی، تجهیزات حفاظت فردی، اقدامات مدیریتی و ...را در نظر نمی گیرند، که این موضوع باعث ایجاد عدم اطمینان و دقت کافی در عدد ریسک محاسبه شده می­گردد. در این مطالعه بر اساس مفهوم CB یک مدل نیمه کمی جامع تر جهت پیش بینی ریسک مواجهه با مواد شیمیایی تدوین خواهد گردید. همچنین از مدل ART جهت مدلسازی مواجهه هوابرد کارکنان با مواد شیمیایی استفاده خواهد شد.

هدف کلی توسعه یک تکنیک ارزیابی ریسک نیمه کمی مواجهه با مواد شیمیایی با رویکرد مدلسازی مواجهه
خلاصه روش کار

توسعه یک مدل پیش بینی ریسک مواجهه با مواد شیمیایی

مطالعه حاضر در 5 گام اصلی انجام خواهد شد که در ادامه بطور مختصر تشریح خواهند شد:

1-گام اول: شناسایی مواد شیمیایی

در این مطالعه تمامی مواد شیمیایی مورد اسـتفاده یـا تولیـدی در واحدهای مختلف پتروشیمی مورد نظر نظیـر مـواد اولیـه، بینـابینی، محصـولات اصـلی و محصولات جانبی مشخص خواهد شد. یک ماده شیمیایی ممکن است به یکی از شـکل هـای جامـد، مـایع، گاز، بخار، غبار، میست یا فیوم باشد. همه مواد شیمیایی بدون توجه به سیستم هـای کنترلی موجود در محل کار مورد توجه قرار خواهند گرفت . شناسایی مواد شیمیایی از راه های زیر انجام خواهد گرفت:

  • با توجه به لیست مواد موجود در انبار، صورت موجودی، دفتر ثبت، شناسنامه ایمنـی مـواد شـیمیایی  و بر چسب ظروف.
  • بازدید از همه محل­هایی که مواد شیمیایی انبار یا مصرف می شوند.
  • توجه به موادی که ممکن است در طول فرآیند کاری تولید شوند مانند واسطه ها.
  • محصولات جانبی، محصولات نهایی و کلیه عواملی که از فرآیند بیرون می آینـد، نظیـر پسـماندهـا (جامد و مایع)، ضایعات و ترکیبات ناپایدار.
  • توجه بـه همـه مـوادی کـه در حـین عملیـات هـایی نظیـر راه انـدازی آزمایشـی، تعمیـرات و نگهداری بکار برده می شوند و یا بوجود می آیند.

در نهایت لیستی از مواد شیمیایی شناسایی شده با توجه به واحدهای مختلف در پتروشیمی مورد مطالعه تهیه خواهد شد.

2- گام دوم : تجزیه فرآیند به وظایف کوچکتر

در گام دوم این مطالعه تقسیم بندی و تجزیه فرآیندهای موجود در پتروشیمی مورد مطالعه به ترتیب زیرانجام خواهد شد:

  • مجتمع  به واحدهای کوچکتر تقسیم بندی خواهد شد؛
  • هر واحد به فرآیند های کوچکتر تقسیم بندی خواهد  شد ؛
  • هر فرآیند به وظایف کوچکتر تقسیم بندی خواهد شد؛
  • کارگران با توجه به موقعیت مکانی و وظایف کاری گروه بندی خواهند شد؛

برای مشاغل نیازمند تحرک در کارخانه، مشاغل آنها به صورت خاص مورد مطالعه قرار خواهند گرفت و در نهایت از اینکه تمام کارکنان اعم از کارکنان تولید، تعمیر و نگهداری ،تحقیق و توسعه، پیمانکاران و نظافت چیان، با   مواد شیمیایی مواجهه داشتند اطمینان حاصل خواهد شد.

 

3- گام سوم : تشکیل گروه های کاری                                                   

یک گروه کاری شامل نمایندگانی از کارمندان و کارگران است که این افراد صلاحیت و شایستگی همکاری در این زمینه را دارند. فرد شایسته می تواند یک کارمند یا هر شخصی باشد که آموزش­ها و تجارب لازم را در زمینه مواد مخاطره آمیز، ارزیابی و مدیریت ریسک داشته باشد. همچنین کارکنانی که واقعاً درگیر کارهای عملیاتی هستند و کارهای تخصصی را انجام می دهند کمک شایانی می توانند در این زمینه داشته باشند. حضور کارکنان و نمایندگان آنها در کمیته های مربوطه می تواند در بدست آمدن اطلاعات در زمینه مواد مورد استفاده دروظایف، روش­های انجام وظایف و راه های مختلف مواجهه با این مواد بسیار مفید ومؤثر باشد. در این تحقیق گروه های کاری ما به تفکیک واحدهای مجتمع و وظایف هر گروه کاری در یک شیفت هشت ساعته کاری انتخاب خواهد شد.

4-  گام چهارم: محاسبه شاخص ریسک مواد شیمیایی (CRI[1])                                                                                                              

براساس مطالعات انجام شده، سه فاکتور تاثیر گذار در ریسک مواجهه پرسنل با مواد شیمیایی شامل مخاطرات ذاتی ماده که می تواند سبب ایجاد پیامدهای نامطلوب بر سلامتی فرد گردد و همچنین میزان مواجهه با ماده مورد نظر است. البته برخی از فاکتورها مانند وجود تهویه ترقیقی یا موضعی، آموزش مناسب، وجود دستورالعمل های کاری شفاف، تجهیزات حفاظت فردی و نیز انجام معاینات دوره ای اختصاصی در این مورد می توانند نقش حفاظتی داشته باشند. در ادامه هر یک از فاکتورهای موثر در ریسک مواجهه با مواد شیمیایی به تفصیل تشریح خواهند گردید:

CRI = HHI × OEI ×PDI

4-1 محاسبه شاخص مخاطره سلامت (HHI[2])

پس از شناسایی مواد شیمیایی مصرفی و تولیدی در هر وظیفه، ضریب مخاطره این مواد مشخص می­گردد. مخاطرات ناشی از یک ماده شیمیایی به میزان سمیت و نحوه مواجهه بستگی دارد. اداره ایمنی و سلامت شغلی (OSHA[3])، کد سلامت (HC[4]) و پیامد بهداشتی (HE) اثرات مهم مواجهه با مواد را فهرست کرده است. کدهای سلامتی در تعیین اینکه آیا نقض یک استاندارد آلاینده هوا جدی است یا خیر مورد استفاده قرار می­گیرند. از کدهای سلامت OSHA  جهت محاسبه قابلیت ایجاد بیماری های شغلی یعنی شاخص مخاطره سلامت استفاده خواهد شد.

 4-2 تعیین شاخص مواجهه شغلی با مواد شیمیایی (OEI[5])                        

برای کارگرانی که در معرض مواد شیمیایی سمی قرار می گیرند، میزان مواجهه با توجه به مقدار، تکرار، راه و طول مدت مواجهه تعیین می شود. اگر نتایج نمونه برداری از هوا برای وظایف معین قابل دسترسی باشند، از این اطلاعات جهت محاسبه شاخص مواجهه شغلی استفاده می شود. جایی که نتایج نمونه برداری از هوا موجود نیست، فاکتور های مواجهه می توانند برای محاسبه جهت تخمین میزان مواجهه از مدل مکانیکی ART[6]  استفاده می شود. این مدل مکانیکی بر اساس یک چارچوب مفهومی است که یک رویکرد منبع/گیرنده("انتقال" آلودگی از منبع به گیرنده )را تشریح می کند و هفت عامل اصلی اصلاحی( MF[7] ) مستقل مطابق با جدول دو را تعریف می کند. در این مدل فضای کاری به دو بخش تقسیم می شود: منبع نزدیک (در عرض 1 متری از سر کارگر) و منبع دور ( فضای باقی مانده کاری) است.(شکل یک)

ART در حال حاضر بین سه نوع آلاینده بخارات، میست و گرد و غبار تفاوت قائل شده لیکن امکان مطالعه فیوم­ها، الیاف­ و گازها در این تکنیک وجود ندارد علاوه بر این، یک رویکرد ساختار یافته براساس طیف وسیعی از طبقه بندی فعالیت خاص برای تعیین تاثیر فعالیت­های کاری بر میزان انتشار (یعنی پتانسیل انتشار فعالیت) را مشخص می نماید.

پیامدها براساس احتمال انتشار ایجاد شده توسط فعالیت­ها یا شرایط فرایند تعیین خواهند شد. هر چه احتمال انتشار بالاتر باشد، پیامد ناشی از این انتشار بالاتر خواهد بود.

4-3 شاخص حفاظت ایمنی (PDI)

شاخص PDI شامل 2 فاکتور است: شاخص مدیریتی (MI) و شاخص حفاظتی (PI). گستره MI بر اساس تعداد اقدامات مدیریتی انجام شده در محل کار می باشد. چهار اقدام مدیریتی برای رتبه بندی MI در نظر گرفته شده است: دسترسی به پرسنل ایمنی و بهداشت، برگه اطلاعات ایمنی مواد شیمیایی(MSDS)، رویه های عملیاتی استاندارد (SOP) و وجود برنامه های آموزشی جهت کار با مواد خطرناک .شاخص حفاظتی نیز  بر اساس وجود تهویه عمومی، موضعی و وسایل حفاظت فردی رتبه بندی خواهد شد.

5-  تعیین نمره ریسک مواجهه با مواد شیمیایی.

نمره ریسک در واحدهای مختلف پتروشیمی  برای گروه های مشابه کاری مختلف  با توجه به تکنیک اصلاح شده تعیین خواهد گردید. با توجه به نمره ریسک بدست آمده فعالیت های مختلف طبقه بندی و در نهایت فعالیت ها با بیشترین و کمترین ریسک مشخض و اولویت بندی خواهند شد. با استفاده از این اطلاعات می­توان با اتخاذ تصمیمات مهندسی و مدیریتی جهت انجام اقدامات لازم، سطح ریسک مواجهه با مواد شیمیایی کاهش یابد.که در نهایت موثر بودن این روش مورد ارزیابی قرار خواهد گرفت.

5)گام پنجم: ارائه راهکارهای کنترلی

مرحله نهایی ارائه روش کنترل ریسک های بالا می باشد که باتوجه به نمره ریسک وتعیین نمره هر یک از آیتم های موجود در تکتیک ارائه شده که نیاز به بهبود و بازنگری در آن مورد را پیشنهاد خواهد کردکه با توجه به امکانات و محدودیت ها، به روش های ذیل عمل خواهد شد:1) حذف خطر(تغییر فن آوری و تکنولوژی و فرایند) 2) جایگزنی(جایگزینی مواد شیمیایی) 3) محدودسازی منبع  4) جداسازی افراد 5) کاهش زمان مواجهه 6) استفاده از وسایل حفاظت فردی 7)کنترل مدیریتی

 

 

 

 

 

 

[1] Chemicals Risk Index

[2] Health Hazard Index

[3] Occupational Safety and Health Administration

[4] Health Code

[5] occupational exposure index

[6] Advanced Reach Tool

[7] modifying factors


اطلاعات مجری و همکاران
hide/show

نام و نام‌خانوادگی سمت در طرح نوع همکاری درجه‌تحصیلی پست الکترونیک
رضا غلام نیامجری اصلیاستاد راهنمای اولدکتری حرفه ایreza_gholamnia@yahoo.com
علی کیان پورمجریدانشجولیسانسalikianpour20@yahoo.com
داوود اسکندریهمکاراستاد مشاوردکترای تخصصی پی اچ دیeskandari.hse@gmail.com
شکوه السادات خالوهمکاراستاد مشاوردکترای تخصصی پی اچ دیsh_khaloo@yahoo.com

منابع
hide/show

1.            اسکندری د. [ارزیابی ریسک بهداشتی مواجهه با آلاینده های شیمیایی در یک صنعت پتروشیمی]. تهران دانشگاه علوم پزشکی تهران 1390-89.

2.            اللهیاری ت.             آنالیز خطر و ارزیابی ریسک در فرآیندهای شیمیایی تهران: موسسه انتشاراتی فن آوران اندیشه پژوه; 1384.

3.            Kauffer E, Vincent R. Occupational exposure to mineral fibres: analysis of results stored on colchic database. The Annals of occupational hygiene. 2006;51(2):131-42.

4.            Marchant G, Bullock C, Carter C, Connelly R, Crane A, Fayerweather W, et al. Applications and findings of an occupational exposure database for synthetic vitreous fibers. Journal of occupational and environmental hygiene. 2009;6(3):143-50.

5.            Marchant GE, Amen MA, Bullock CH, Carter CM, Johnson KA, Reynolds JW, et al. A synthetic vitreous fiber (SVF) occupational exposure database: Implementing the SVF health and safety partnership program. Applied occupational and environmental hygiene. 2002;17(4):276-85.

6.            Yassin A, Yebesi F, Tingle R. Occupational exposure to crystalline silica dust in the United States, 1988–2003. Environmental health perspectives. 2004;113(3):255-60.

7.            MONEY CD. European experiences in the development of approaches for the successful control of workplace health risks. Annals of Occupational Hygiene. 2003;47(7):533-40.

8.            Oldershaw P. Control banding–a practical approach to judging control methods for chemicals. Journal of Preventive Medicine. 2001;9(4):52-8.

9.            Russell R, Maidment S, Brooke I, Topping M. An introduction to a UK scheme to help small firms control health risks from chemicals. The Annals of occupational hygiene. 1998;42(6):367-76.

10.         Jackson H. Control banding—Practical tools for controlling exposure to chemicals. Asian-Pacific Newsletter. 2002;9:62-3.

11.         (HSE) HaSE. The Technical Basis for COSHH Essentials: Easy Steps to Control Chemicals London, UK: Health and Safety Executive (HSE)

1999 [

12.         )ILO) ILO. Draft ILO International Chemical Control Kit; International Labour Organization Geneva, Switzerland: International Labour Organization  )ILO)

2006 [

13.         Balsat A, De Graeve J, Mairiaux P. A structured strategy for assessing chemical risks, suitable for small and medium-sized enterprises. Annals of occupational hygiene. 2003;47(7):549-56.

14.         Zalk DM, Nelson DI. History and evolution of control banding: a review. Journal of occupational and environmental hygiene. 2008;5(5):330-46.

15.         Money C, Bailey S, Smith M, Hay A, Hudspith B, Tolley D, et al. Evaluation of the utility and reliability of COSHH Essentials. The Annals of occupational hygiene. 2006;50(6):642-4.

16.         Robichaud CO, Tanzil D, Weilenmann U, Wiesner MR. Relative risk analysis of several manufactured nanomaterials: An insurance industry context. Environmental Science & Technology. 2005;39(22):8985-94.

17.         MAIDMENT SC. Occupational hygiene considerations in the development of a structured approach to select chemical control strategies. The Annals of occupational hygiene. 1998;42(6):391-400.

18.         Awadalla MS, Lu T-F, Tian ZF, Dally B. CFD modeling of 3D indoor gas contaminant plumes for testing search algorithms of mobile robot. Gas. 2012;2(S5):S6.

19.         Buccolieri R, Gromke C, Di Sabatino S, Ruck B. Aerodynamic effects of trees on pollutant concentration in street canyons. Science of the Total Environment. 2009;407(19):5247-56.

20.         Bayatian M, Ashrafi K, Azari MR, Jafari MJ, Mehrabi Y. Risk assessment of occupational exposure to benzene using numerical simulation in a complex geometry of a reforming unit of petroleum refinery. Environmental Science and Pollution Research. 2018;25(12):11364-75.

21.         Fransman W, Van Tongeren M, Cherrie JW, Tischer M, Schneider T, Schinkel J, et al. Advanced Reach Tool (ART): development of the mechanistic model. Annals of occupational hygiene. 2011;55(9):957-79.

22.         Tielemans E, Warren N, Fransman W, Van Tongeren M, Mcnally K, Tischer M, et al. Advanced REACH Tool (ART): overview of version 1.0 and research needs. Annals of occupational hygiene. 2011;55(9):949-56.

23.         Hashimoto H, Goto T, Nakachi N, Suzuki H, Takebayashi T, Kajiki S, et al. Evaluation of the control banding method-comparison with measurement-based comprehensive risk assessment. Journal of occupational health. 2007;49(6):482-92.

24.         Jones RM, Nicas M. Margins of safety provided by COSHH Essentials and the ILO Chemical Control Toolkit. Annals of Occupational Hygiene. 2005;50(2):149-56.

25.         TISCHER M, Bredendiek-Kämper S, Poppek U. Evaluation of the HSE COSHH Essentials exposure predictive model on the basis of BAuA field studies and existing substances exposure data. Annals of occupational Hygiene. 2003;47(7):557-69.

26.         Wang S-M, Wu T-N, Juang Y-J, Dai Y-T, Tsai P-J, Chen C-Y. Developing a semi-quantitative occupational risk prediction model for chemical exposures and its application to a national chemical exposure databank. International journal of environmental research and public health. 2013;10(8):3157-71.

27.         Edokpolo B, Yu Q, Connell D. Health risk assessment for exposure to benzene in petroleum refinery environments. International journal of environmental research and public health. 2015;12(1):595-610.

28.         Mohammadyan M, Moosazadeh M, Borji A, Khanjani N, Moghadam SR, Moghadam AMB. Health risk assessment of occupational exposure to styrene in Neyshabur electronic industries. Environmental Science and Pollution Research. 2019:1-8.

29.         Neghab M, Mirzaei A, Jalilian H, Jahangiri M, Zahedi J, Yousefinejad S. Effects of low-level occupational exposure to ammonia on hematological parameters and kidney function. The international journal of occupational and environmental medicine. 2019;10(2):80.

30.         Yari S, Fallah AA, Varmazyar S. Assessment of semi-quantitative health risks of exposure to harmful chemical agents in the context of carcinogenesis in the latex glove manufacturing industry. Asian Pacific journal of cancer prevention: APJCP. 2015;17(205):11.

31.         Bonzini M, Grillo P, Consonni D, Cacace R, Ancona C, Forastiere F, et al. Cancer risk in oil refinery workers: a pooled mortality study in Italy. La Medicina del lavoro. 2019;110(1):3-10.

32.         Kampeerawipakorn O, Navasumrit P, Settachan D, Promvijit J, Hunsonti P, Parnlob V, et al. Health risk evaluation in a population exposed to chemical releases from a petrochemical complex in Thailand. Environmental research. 2017;152:207-13.

33.         Zhang Z, Yan X, Gao F, Thai P, Wang H, Chen D, et al. Emission and health risk assessment of volatile organic compounds in various processes of a petroleum refinery in the Pearl River Delta, China. Environmental pollution. 2018;238:452-61.