سوانح تکنولوژیکی متعاقب مخاطرات طبیعی (NATECH)  در اصل سوانح توأمانی هستند که حاصل وسعت و تقویت اثرات ناشی از ترکیب خصوصیات هر دو مخاطرات طبیعی و تکنولوژیکی بوده و منجر به عواقب و پیامدهای بسیار پیچیده‌ای می‌گردند. علیرغم آنکه برای رویارویی با هر یک از سوانح ناشی از مخاطرات طبیعی و تکنولوژیکی به ویژه مخاطرات شیمیایی به تنهایی، اقدامات پیشگیری، آمادگی و طرح‌های پاسخگویی و بازیابی از بدیهیات منطقه و یا صنعت مربوطه است، اما بندرت این اقدامات و طرح‌ها در قالب مدیریت یکپارچه ریسک‌های طبیعی و تکنولوژیکی ادغام شده است، موضوعی که حتی تمرکز اصلی چارچوب سند سندای در مدیریت یکپارچه ریسک را به خود اختصاص داده است. غالب صنایع وابسته به نفت ایران بویژه پالایشگاه تهران به عنوان یکی از زیرساخت‌های حیاتی کشور در نواحی مستعد به آسیب‌پذیری لرزه‌ای ( سه گسل شمال و جنوب ری و کهریزک)، استقرار یافته اند که احتمال بالقوه ایجاد چنین سوانحی را دارند.

" />

آینده نگاری کاهش ریسک پیامد های سلامتی NATECH ناشی از انتشار مواد شیمیایی سمی متعاقب زلزله در یک مجتمع پالایشگاهی

The Foresight of Health Consequences of NaTech Events of Toxic Chemical Release in Earthquake at an oil Refinery Complex


چاپ صفحه
پژوهان
صفحه نخست سامانه
مجری و همکاران
مجری و همکاران
منابع
منابع
علوم پزشکی شهید بهشتی
علوم پزشکی شهید بهشتی

مجریان: پروین شفیعی مقدم , کتایون جهانگیری , ساناز سهرابی زاده

کلمات کلیدی: آینده نگاری، زلزله، کاهش ریسک، انتشار شیمیایی، ناتک، Foresight, Earthquake, Risk Reduction, Chemical Release, NATECH

اطلاعات کلی طرح
hide/show

کد طرح 19598
عنوان فارسی طرح آینده نگاری کاهش ریسک پیامد های سلامتی NATECH ناشی از انتشار مواد شیمیایی سمی متعاقب زلزله در یک مجتمع پالایشگاهی
عنوان لاتین طرح The Foresight of Health Consequences of NaTech Events of Toxic Chemical Release in Earthquake at an oil Refinery Complex
کلمات کلیدی آینده نگاری، زلزله، کاهش ریسک، انتشار شیمیایی، ناتک، Foresight, Earthquake, Risk Reduction, Chemical Release, NATECH
نوع طرح کاربردی
نوع مطالعه راه اندازی یک روش یا سیستم علمی/اجرایی
مدت اجراء - روز 730
ضرورت انجام تحقیق

سوانح تکنولوژیکی متعاقب مخاطرات طبیعی (NATECH)  در اصل سوانح توأمانی هستند که حاصل وسعت و تقویت اثرات ناشی از ترکیب خصوصیات هر دو مخاطرات طبیعی و تکنولوژیکی بوده و منجر به عواقب و پیامدهای بسیار پیچیده‌ای می‌گردند. علیرغم آنکه برای رویارویی با هر یک از سوانح ناشی از مخاطرات طبیعی و تکنولوژیکی به ویژه مخاطرات شیمیایی به تنهایی، اقدامات پیشگیری، آمادگی و طرح‌های پاسخگویی و بازیابی از بدیهیات منطقه و یا صنعت مربوطه است، اما بندرت این اقدامات و طرح‌ها در قالب مدیریت یکپارچه ریسک‌های طبیعی و تکنولوژیکی ادغام شده است، موضوعی که حتی تمرکز اصلی چارچوب سند سندای در مدیریت یکپارچه ریسک را به خود اختصاص داده است. غالب صنایع وابسته به نفت ایران بویژه پالایشگاه تهران به عنوان یکی از زیرساخت‌های حیاتی کشور در نواحی مستعد به آسیب‌پذیری لرزه‌ای ( سه گسل شمال و جنوب ری و کهریزک)، استقرار یافته اند که احتمال بالقوه ایجاد چنین سوانحی را دارند.

هدف کلی آینده نگاری کاهش ریسک پیامد های سلامتی NATECH ناشی از انتشار مواد شیمیایی سمی متعاقب زلزله در یک مجتمع پالایشگاهی
خلاصه روش کار

الف) مطالعه مروری: مرور متون به روش مطالعه روایتی (Narrative Review) و حاوی بررسی کلیه مستندات در زمینه تاریخچه مخاطرات لرزه‌ای منطقه، حوادث صنایع شیمیایی فرایندی و به ویژه رویدادهای NATECH در حیطه نفت و گاز در جهان است.

ب) مطالعه کمی: این مطالعه کاربردی و در چند مرحله (Multi Stage)  انجام خواهد گردید.

ب -1) مطالعه کمی ریسک زلزله: جمع‌آوری، بررسی و تحلیل داده‌های مخاطره زلزله های گذشته و گسل‌های منطقه و سپس تحلیل ریسک زلزله در منطقه با استفاده ازنرم افزار RAPID-N و اولویت بندی برمبنای SMUG MODEL.

ب -2) مطالعه کمی ریسک رویداد NATECH: بررسی رویدادهای NATECH گذشته در صنایع شیمیایی فرایندی نفت و گاز در جهان، ارزیابی میدانی بمنظور شناسایی مواد شیمیایی سمی که پتانسیل انتشار در هوا دارند و هم چنین فرایندها، تجهیزات و خطوط لوله حاوی این مواد، تلفیق نتایج حاصل از مطالعه کمی ریسک زلزله و انتشار شیمیایی متعاقب زلزله‌های متناظر، در نهایت ریسک‌ رویدادهای NATECH و هم افزایی اثر زلزله و انتشار مواد شیمیایی زیان‌آور سمی در هوا بر هم، با استفاده از ماژول های تاسیسات و تجهیزات فرایند و ارزیابی ریسک نرم افزار RAPID-N.

ج) تدوین سناریو های احتمالی ریسک رویدادهای NATECH بر اساس نتایج مرحله قبل، انتخاب سناریوهایی که بیشترین پیامد سلامتی را بدنبال رویداد NATECH و هم افزایی اثر زلزله و انتشار مواد شیمیایی زیان‌آور سمی در هوا بر هم دارند، برمبنای SMUG MODEL.

د) کاهش ریسک: استخراج عوامل موثر در افزایش و کاهش ریسک رویداد NATECH هر سناریو منتخب از مرحله قبل،تدوین استراتژی های کاهش ریسک هر سناریو  و در نهایت تدوین استراتژی های کلان برای کاهش ریسک رویداد NATECH ناشی از هم افزایی اثر زلزله و انتشار مواد شیمیایی زیان‌آور سمی در هوا بر هم به منظور کاهش پیامدهای سلامتی.


اطلاعات مجری و همکاران
hide/show

نام و نام‌خانوادگی سمت در طرح نوع همکاری درجه‌تحصیلی پست الکترونیک
پروین شفیعی مقدممجریدانشجوفوق لیسانسsh_parvin@yahoo.com
کتایون جهانگیریمجری اصلیاستاد راهنمای اولدکترای تخصصی پی اچ دیk.jahangiri@sbmu.ac.ir
ساناز سهرابی زادهمجریاستاد راهنمای دومدکترای تخصصی پی اچ دیsohrabizadeh@sbmu.ac.ir
غزاله منظمی تهرانیهمکارمشاور روش شناسیدکترای تخصصی پی اچ دیghazaleh.monazami@sbmu.ac.ir
نعمت حسنیهمکاراستاد مشاوردکتری حرفه ایnemathassani@yahoo.com

منابع
hide/show

 

1.             UNISDR U, editor Sendai framework for disaster risk reduction 2015–2030. Proceedings of the 3rd United Nations World Conference on DRR, Sendai, Japan; 2015.

2.             Leaning J, Guha-Sapir D. Natural disasters, armed conflict, and public health. New England journal of medicine. 2013;369(19):1836-42.

3.             Organization WH. Chemical releases caused by natural hazard events and disasters: information for public health authorities. 2018.

4.             Organization WH. Emergency risk management for health overview. World Health Organization, Public Health England & United Nations Office for Disaster Risk Reduction (UNISDR) http://www who int/entity/hac/techguidance/preparedness/risk_management_overview_17may2013 pdf. 2013.

5.             Organization WH. Manual for the public health management of chemical incidents. 2009.

6.             Reduction UOfDR. Words into action guidelines implementation guide for man-made and technological hazards. Geneva2018.

7.             Krausmann E, Cruz AM, Salzano E. Natech risk assessment and management: reducing the risk of natural-hazard impact on hazardous installations: Elsevier; 2016.

8.             Necci A. Cascading events triggering industrial accidents: quantitative assessment of NaTech and domino scenarios: alma; 2015.

9.             Campedel M. Analysis of major industrial accidents triggered by natural events reported in the principal available chemical accident databases. Report EUR. 2008;23391.

10.          Krausmann E, Renni E, Campedel M, Cozzani V. Industrial accidents triggered by earthquakes, floods and lightning: lessons learned from a database analysis. Natural Hazards. 2011;59(1):285-300.

11.          Krausmann E, Cruz AM. Impact of the 11 March 2011, Great East Japan earthquake and tsunami on the chemical industry. Natural Hazards. 2013;67(2):811-28.

12.          Steinberg LJ, Cruz AM. When natural and technological disasters collide: lessons from the Turkey earthquake of August 17, 1999. Natural Hazards Review. 2004;5(3):121-30.

13.          Godoy LA. Performance of storage tanks in oil facilities damaged by Hurricanes Katrina and Rita. Journal of Performance of Constructed Facilities. 2007;21(6):441-9.

14.          Cruz AM, Krausmann E. Vulnerability of the oil and gas sector to climate change and extreme weather events. Climatic change. 2013;121(1):41-53.

15.          OECD. Industrial hazards triggered by floods. Paris: Paris: Organisation for Economic Co-operation and Development; 2006.

16.          Committee CPSG. Guidance for California Accidental Release Prevention (CalARP) Program Seismic Assessments. Sacramento, CA. 1998.

17.          No S. 038, 2016. Iranian seismic design code for petroleum facilities.

18.          Attari M, Taatti M, Alamdari S, Bahrami M. The Future Study Methods. Tehran, Iran: Royesh pub; 2014.

19.          UNISDR. 2009 UNISDR Terminology on Disaster Risk Reduction

Geneva: UNISDR; 2009.

20.          Cozzani V. Towards the inclusion of external factors in quantitative risk assessment: the analysis of na-tech accident scenarios. Chemical Engineering Transactions. 2010;19:1-6.

21.          Young S. Natural-technologic events: the frequency and severity of toxic releases during and after natural disasters with emphasis on wind and seismic events. NIST SPECIAL PUBLICATION SP. 2002:261-6.

22.          Steinberg LJ, Sengul H, Cruz AM. Natech risk and management: an assessment of the state of the art. Natural Hazards. 2008;46(2):143-52.

23.          Ruckart PZ, Orr MF, Lanier K, Koehler A. Hazardous substances releases associated with Hurricanes Katrina and Rita in industrial settings, Louisiana and Texas. Journal of hazardous materials. 2008;159(1):53-7.

24.          Sengul H, Santella N, Steinberg LJ, Cruz AM. Analysis of hazardous material releases due to natural hazards in the United States. Disasters. 2012;36(4):723-43.

25.          Krausmann E, Cozzani V, Salzano E, Renni E. Industrial accidents triggered by natural hazards: an emerging risk issue. Natural Hazards and Earth System Sciences. 2011;11(3):921-9.

26.          Cozzani V, Campedel M, Renni E, Krausmann E. Industrial accidents triggered by flood events: analysis of past accidents. Journal of hazardous materials. 2010;175(1-3):501-9.

27.          municipalitypersian T. Regions  of Tehran Tehran, Iran2018 [

28.          Islam MN, Malak MA, Islam MN. Community-based disaster risk and vulnerability models of a coastal municipality in Bangladesh. Natural hazards. 2013;69(3):2083-103.

29.          Armenakis C, Nirupama N. Prioritization of disaster risk in a community using GIS. Natural Hazards. 2013;66(1):15-29.

30.          Jahangiri k, Fallahi A. principal of disaster management. Tehran, Iran.: Iran Helal Institue of Applied- Science & Technology; 2009.

31.          Glossop M, Loannides A, Gould J. Review of hazard identification techniques: Health & Safety Laboratory; 2000.

32.          Khazaee S, Mahmoudzadeh A. Foresight Methodology. Tehran, Iran.: Ealmafarin pub; 2013.