انجام هر گونه مداخله برای کاهش سوانح ترافیکی مستلزم بررسی علمی عوامل مرتبط با این نوع از آسیب ها می باشد و درمیان علل و عوامل متعدد دخیل در وقوع این سوانح و شدت مصدومیت های ناشی از آن علل انسانی مهم‌ترین آن‌ها می باشد. رانندگان نقش مهمی در وقوع سوانح ترافیکی دارند. مطالعه حاضر به بررسی نقش رفتارهای ضد اجتماعی نا ایمن در رانندگی به عنوان یکی از عوامل و رفتارهای انسانی خواهد پرداخت. همچنین این مطالعه نسبت به شناسایی و تبیین مفهوم رفتارهای ضد اجتماعی نا ایمن در رانندگی در کشورمان نیز پرداخته و با تمرکز بر روی رفتارهای ضد اجتماعی نا ایمن در حوزه ترافیک، مشخص خواهد نمود که شکل گیری رفتارهای ضداجتماعی در این حوزه چگونه بوده و بروز آن ها تحت تأثیر چه عواملی قرار دارد. مهم‌ترین عامل در ضرورت انجام این پژوهش، دارا بودن مبنای زمینه‌ای در مطالعه رفتارهای انسانی و از جمله رفتارهای ضد اجتماعی در رانندگان وسایل نقلیه موتوری می‌باشد. انجام این گونه از مطالعات با توجه به شرایط مختلف رانندگی و تفاوت‌های موجود درزمینه های اجتماعی و فرهنگی کشورها، بسیار با اهمیت می باشد. گرایش به رفتارهای ضد اجتماعی در حوزه رانندگی از مسائلی است که شکل گیری جامعه ای با ثبات و دور از تنش های اجتماعی را غیر ممکن می سازد. بنابراین مطالعه رفتارهای ضد اجتماعی در حوزه ترافیک و ریشه های ایجاد آن با توجه به عواقبی که چنین رفتارهایی می توانند داشته باشند از اهمیت زیادی برخوردار است.

یکی دیگر از جنبه‌های مهم این پژوهش، عدم بررسی فاکتورهای زمینه‌ای در ایجاد رفتارهای ضد اجتماعی در کشورمان می‌باشد و تا زمانی که این عوامل شناسایی نگردیده اند، انجام برنامه ریزی و مداخلات لازم جهت کاهش و مدیریت این نوع از رفتارها غیر ممکن می‌باشد. در نهایت طراحی یک مدل مفهومی جامع که در بردارنده علل زمینه‌ای شکل گیری رفتارهای ضد اجتماعی نا ایمن در بین رانندگان وسایل نقلیه موتوری باشد، می‌تواند به درک تعامل آنان با هم کمک کرده و به ایجاد نگاه جامع‌تر به مقوله ایجاد رفتارهای ضد اجتماعی در حوزه ترافیک بیانجامد و در نهایت به نهادهای مختلف درگیر در این زمینه کمک کند تا اقدامات لازم در جهت کاهش این گونه از رفتارها را بکار گیرند. انجام مداخلات لازم جهت پیشگیری و یا به حداقل رساندن رفتارهای ضد اجتماعی ، سبب کاهش عواقب این گونه از رفتارها در جامعه می‌گردد. با مد نظر قرار دادن تمامی این موارد ضرورت انجام مطالعه بومی برای آشکارسازی جنبه‌های مختلف رفتارهای ضد اجتماعی نا ایمن در رانندگی، امری ضروری تلقی می‌گردد.

 

 

" />

طراحی و تبیین چارچوب مفهومی شکل گیری رفتارهای ضد اجتماعی نا ایمن در رانندگان وسایل نقلیه موتوری ایران

Designing and Exploring a Conceptual framework of Unsafe Anti-Social Behaviors in Motor Vehicle Drivers in Iran


چاپ صفحه
پژوهان
صفحه نخست سامانه
مجری و همکاران
مجری و همکاران
منابع
منابع
علوم پزشکی شهید بهشتی
علوم پزشکی شهید بهشتی

مجریان: ساناز سهرابی زاده , حمید سوری , داود خراسانی زواره , فرشاد فقی سلوک

کلمات کلیدی: چارچوب مفهومی، شکل گیری، رفتار ضد اجتماعی نا ایمن، وسایل نقلیه موتوری، ایران

اطلاعات کلی طرح
hide/show

کد طرح 18891
عنوان فارسی طرح طراحی و تبیین چارچوب مفهومی شکل گیری رفتارهای ضد اجتماعی نا ایمن در رانندگان وسایل نقلیه موتوری ایران
عنوان لاتین طرح Designing and Exploring a Conceptual framework of Unsafe Anti-Social Behaviors in Motor Vehicle Drivers in Iran
کلمات کلیدی چارچوب مفهومی، شکل گیری، رفتار ضد اجتماعی نا ایمن، وسایل نقلیه موتوری، ایران
نوع طرح کاربردی
نوع مطالعه مقطعی
مدت اجراء - روز 365
ضرورت انجام تحقیق

 

 

 

انجام هر گونه مداخله برای کاهش سوانح ترافیکی مستلزم بررسی علمی عوامل مرتبط با این نوع از آسیب ها می باشد و درمیان علل و عوامل متعدد دخیل در وقوع این سوانح و شدت مصدومیت های ناشی از آن علل انسانی مهم‌ترین آن‌ها می باشد. رانندگان نقش مهمی در وقوع سوانح ترافیکی دارند. مطالعه حاضر به بررسی نقش رفتارهای ضد اجتماعی نا ایمن در رانندگی به عنوان یکی از عوامل و رفتارهای انسانی خواهد پرداخت. همچنین این مطالعه نسبت به شناسایی و تبیین مفهوم رفتارهای ضد اجتماعی نا ایمن در رانندگی در کشورمان نیز پرداخته و با تمرکز بر روی رفتارهای ضد اجتماعی نا ایمن در حوزه ترافیک، مشخص خواهد نمود که شکل گیری رفتارهای ضداجتماعی در این حوزه چگونه بوده و بروز آن ها تحت تأثیر چه عواملی قرار دارد. مهم‌ترین عامل در ضرورت انجام این پژوهش، دارا بودن مبنای زمینه‌ای در مطالعه رفتارهای انسانی و از جمله رفتارهای ضد اجتماعی در رانندگان وسایل نقلیه موتوری می‌باشد. انجام این گونه از مطالعات با توجه به شرایط مختلف رانندگی و تفاوت‌های موجود درزمینه های اجتماعی و فرهنگی کشورها، بسیار با اهمیت می باشد. گرایش به رفتارهای ضد اجتماعی در حوزه رانندگی از مسائلی است که شکل گیری جامعه ای با ثبات و دور از تنش های اجتماعی را غیر ممکن می سازد. بنابراین مطالعه رفتارهای ضد اجتماعی در حوزه ترافیک و ریشه های ایجاد آن با توجه به عواقبی که چنین رفتارهایی می توانند داشته باشند از اهمیت زیادی برخوردار است.

یکی دیگر از جنبه‌های مهم این پژوهش، عدم بررسی فاکتورهای زمینه‌ای در ایجاد رفتارهای ضد اجتماعی در کشورمان می‌باشد و تا زمانی که این عوامل شناسایی نگردیده اند، انجام برنامه ریزی و مداخلات لازم جهت کاهش و مدیریت این نوع از رفتارها غیر ممکن می‌باشد. در نهایت طراحی یک مدل مفهومی جامع که در بردارنده علل زمینه‌ای شکل گیری رفتارهای ضد اجتماعی نا ایمن در بین رانندگان وسایل نقلیه موتوری باشد، می‌تواند به درک تعامل آنان با هم کمک کرده و به ایجاد نگاه جامع‌تر به مقوله ایجاد رفتارهای ضد اجتماعی در حوزه ترافیک بیانجامد و در نهایت به نهادهای مختلف درگیر در این زمینه کمک کند تا اقدامات لازم در جهت کاهش این گونه از رفتارها را بکار گیرند. انجام مداخلات لازم جهت پیشگیری و یا به حداقل رساندن رفتارهای ضد اجتماعی ، سبب کاهش عواقب این گونه از رفتارها در جامعه می‌گردد. با مد نظر قرار دادن تمامی این موارد ضرورت انجام مطالعه بومی برای آشکارسازی جنبه‌های مختلف رفتارهای ضد اجتماعی نا ایمن در رانندگی، امری ضروری تلقی می‌گردد.

 

 

هدف کلی طراحی و تبیین چارچوب مفهومی شکل گیری رفتارهای ضد اجتماعی نا ایمن در رانندگان وسایل نقلیه موتوری ایران
خلاصه روش کار

گراندد تئوری روشی برای مطالعه فرآیندها و ساختارهای اجتماعی است. تمرکز این مطالعات بیشتر بر روی تجربه اجتماعی می‌باشد یعنی مراحل روانی و اجتماعی یک فرآیند یا حادثه خاص صورت می‌گیرد و هدف عمده آن توضیحات جامع از یک پدیده است(58). گراندد تئوری نوعی از تحقیق در عرصه است که پدیده‌ها را در موقعیت طبیعی آنها مورد بررسی قرار داده و تشریح می‌نماید. یعنی اعمال، رفتار، عقاید و طرز تفکر افراد و گروه‌ها به همان نحوی که در زندگی واقعی آنها رخ می‌دهد(59).

این مطالعه یک پژوهش کیفی(Qualitative Research) از نوع گراندد تئوری است،که به صورت اکتشافی(Explorative)  انجام می‌پذیرد. در بخش بهداشت و مراقبت‌های درمان روش‌های مطالعاتی کیفی به کشف پدیده‌های پیچیده‌ای که ارائه دهندگان این مراقبت‌ها در مواجهه با آن قرار دارند کمک می‌نماید.  باور به واقعیت‌های مختلف، تعهد به شناخت یک رویکرد به طور عمیق و درک دقیق یک پدیده، تعهد به نقطه نظرات و دیدگاه مشارکت کنندگان در پژوهش ، انجام تحقیق با حداقل دست‌کاری و آسیب به محتوای اصلی آن و انتشار یافته‌ها به صورت غنی و مطابق با واقعیات موجود از ویژگی‌های یک مطالعه کیفی می‌باشد (60).

مشارکت کنندگان در پژوهشهای کیفی دارای تجربیات مشترک در زمینه پدیده مورد مطالعه بود و به‌طور مستقیم و یا غیر مستقیم پدیده مورد نظر را درک کرده‌اند. به علاوه در این نوع مطالعه مشارکت کنندگان نقش بسیار فعال‌تری داشته و در زمره همکاران تحقیق تلقی می‌گردند. بنابراین نقطه نظرات مشارکت کنندگان بسیار حائز اهمیت بوده و تداوم شرکت آنان در پژوهش از اهمیت بسیاری برخوردار می‌باشد(61). از آنجایی که خانم ها درصد قابل توجهی از رانندگان را در کشورمان تشکیل می دهند و به دلیل اینکه دیدگاه‌های آنان با مردان در زمینه رفتارهای ضد اجتماعی در رانندگی متفاوت باشد، لذا از آنان نیز جهت مصاحبه و جمع آوری داده ها در مراحل مختلف تحقیق استفاده خواهد گردید.

برای پالایش، یکپارچه‌سازی طبقه‌ها و درنهایت برای توسعه تئوری، محققان گراندد تئوری از یک سری از استراتژی‌های کلیدی استفاده می‌کنند که شامل تحلیل مقایسه‌ای موردی، نمونه گیری تئوریک و کدبندی تئوریک می‌باشد


اطلاعات مجری و همکاران
hide/show

نام و نام‌خانوادگی سمت در طرح نوع همکاری درجه‌تحصیلی پست الکترونیک
ساناز سهرابی زادهمجری اصلیاستاد راهنمای اولدکترای تخصصی پی اچ دیsohrabizadeh@sbmu.ac.ir
حمید سوریمجریاستاد راهنمای دومدکترای تخصصی پی اچ دیhsoori@yahoo.com
داود خراسانی زوارهمجریاستاد مشاورفلوشیپdavoud.khorasani@gmail.com
فرشاد فقی سلوکمجری فوق لیسانسf.solok@sbmu.ac.ir

منابع
hide/show

 

1.         Hagh-Shenas H, Hosseini M, Jamshidi M, Azizi HR. Relation of personality traits with driving behavior in city of Shiraz in 2005. Hakim Research Journal. 2008;11(3):47-54.

2.         Femi A. Road crashes trends and safety management in Nigeria. Journal of Geography and Regional Planning. 2013;6(3):53-62.

3.         Cameron M. World Report on Road Traffic Injury Prevention. BMJ Publishing Group Ltd; 2004.

4.         Zamani-Alavijeh F, Niknami S, Bazargan M, Mohamadi E, Montazeri A, Ghofranipour F, et al. Risk-taking behaviors among motorcyclists in middle east countries: a case of Islamic Republic of Iran. Traffic injury prevention. 2010;11(1):25-34.

5.         Sebego M, Naumann RB, Rudd RA, Voetsch K, Dellinger AM, Ndlovu C. The impact of alcohol and road traffic policies on crash rates in Botswana, 2004–2011: A time-series analysis. Accident Analysis & Prevention. 2014;70:33-9.

6.         Fleury D, Brenac T. Accident prototypical scenarios, a tool for road safety research and diagnostic studies. Accident Analysis & Prevention. 2001;33(2):267-76.

7.         Albertsson P, Björnstig U, Falkmer T. The Haddon matrix, a tool for investigating severe bus and coach crashes. International Journal of Disaster Medicine. 2003;1(2):109-19.

8.         Kontogiannis T, Kossiavelou Z, Marmaras N. Self-reports of aberrant behaviour on the roads: errors and violations in a sample of Greek drivers. Accident Analysis & Prevention. 2002;34(3):381-99.

9.         Lewin I. Driver training: a perceptual-motor skill approach. Ergonomics. 1982;25(10):917-24.

10.       KHEIRABADI GR, BOLHARI J. Role of human factors in road accidents. 2012.

11.       Elander J, West R, French D. Behavioral correlates of individual differences in road-traffic crash risk: An examination of methods and findings. Psychological bulletin. 1993;113(2):279.

12.       Rasouli MR, Nouri M, Zarei M-R, Saadat S, Rahimi-Movaghar V. Comparison of road traffic fatalities and injuries in Iran with other countries. Chinese Journal of Traumatology (English Edition). 2008;11(3):131-4.

13.       Åberg L, Warner HW. Speeding–deliberate violation or involuntary mistake? Revue Europeenne de Psychologie Appliquee/European Review of Applied Psychology. 2008;58(1):23-30.

14.       Folkman L, editor Queensland’s anti-hoon legislation and policing methods used to prevent hooning behaviour. Australasian Road Safety Research Policing Education Conference, 2005, Wellington, New Zealand; 2005.

15.       Palk G, Freeman J, Kee AG, Steinhardt D, Davey J. The prevalence and characteristics of self-reported dangerous driving behaviours among a young cohort. Transportation research part F: traffic psychology and behaviour. 2011;14(2):147-54.

16.       Zelinková J, Shaw DJ, Mareček R, Mikl M, Urbánek T, Peterková L, et al. Superior temporal sulcus and social cognition in dangerous drivers. NeuroImage. 2013;83:1024-30.

17.       Boudrifa H, Bouhafs A, Touil M, Tabtroukia F. Factors and motives of unsafe behaviors of road users. Work. 2012;41(Supplement 1):4910-8.

18.       Beck AT, Davis DD, Freeman A. Cognitive therapy of personality disorders: Guilford Publications; 2015.

19.       Millie A. Anti-social behaviour: McGraw-Hill Education (UK); 2008.

20.       Moore S. Understanding and managing anti-social behaviour on public transport through value change: The considerate travel campaign. Transport policy. 2011;18(1):53-9.

21.       Gilmore L. Pathways to prevention: Developmental and early intervention approaches to crime in Australia. National Crime Prevention, Attorney-General's Department: Canberra. 1999.

22.       Buckley L, Chapman R, Sheehan M. Adolescent involvement in anti-social and delinquent behaviours: Predicting future injury risk. Accident Analysis & Prevention. 2012;48:518-22.

23.       Shope JT. Influences on youthful driving behavior and their potential for guiding interventions to reduce crashes. Injury prevention. 2006;12(suppl 1):i9-i14.

24.       Nobari THNMAMJHJ. Role of Social Capital, Self-efficacy, and Temperament-Character Traits in Prediction of Adolescents’ Antisocial Behaviors in Tabriz

Quarterly Journal of Advanced Psychological Research. 2018;13(49):237-62.

25.       hasani a, amp, #039, zam, sohrabi f. The effect of attachment and loneliness on anti-social behavior in adolescent girls in Tehran. Educational Psychology. 2006;1(2):123-38.

26.       Krahe B. Predictors of women's aggressive driving behavior. Aggressive behavior. 2005;31(6):537-46.

27.       Chliaoutakis JE, Demakakos P, Tzamalouka G, Bakou V, Koumaki M, Darviri C. Aggressive behavior while driving as predictor of self-reported car crashes. Journal of safety Research. 2002;33(4):431-43.

28.       Mirzaei M, Mirzadeh M, Far HS, Mirzaei M. Trends in road traffic deaths in Yazd, Iran, 2004-2010. Archives of trauma research. 2016;5(2).

29.       Shin PC, Hallett D, Chipman ML, Tator C, Granton JT. Unsafe driving in North American automobile commercials. Journal of Public Health. 2005;27(4):318-25.

30.       Zhang Y, Houston R, Wu C. Psychometric examination and validation of the aggressive driving scale (ADS). Aggressive behavior. 2016;42(4):313-23.

31.       Jenenkova O. Personal characteristics of aggressive drivers in the perception of drivers and road traffic inspectors. Psychological Thought. 2014;7(1):80-92.

32.       Ainy E, Soori H, Ganjali M, Baghfalaki T. Road traffic injury cost estimation by willingness to pay method. Safety Promotion and Injury Prevention. 2014;2(3):215-25.

33.       Bakhtiyari M, Soori H, Ainy E, Salehi M, Mehmandar M. The survey of the role of humans' risk factors in the severity of road traffic injuries on urban and rural roads. Safety promotion and injury prevention (Tehran). 2014;2(3):245-52.

34.       Alemany R, Ayuso M, Guillén M. Impact of road traffic injuries on disability rates and long-term care costs in Spain. Accident Analysis & Prevention. 2013;60:95-102.

35.       https://www.unicef.org/iran/fa/media_4782.html.

36.       Bor W, McGee TR, Fagan AA. Early risk factors for adolescent antisocial behaviour: An Australian longitudinal study. Australian and New Zealand Journal of Psychiatry. 2004;38(5):365-72.

37.       Parker D, Reason JT, Manstead AS, Stradling SG. Driving errors, driving violations and accident involvement. Ergonomics. 1995;38(5):1036-48.

38.       Hassen A, Godesso A, Abebe L, Girma E. Risky driving behaviors for road traffic accident among drivers in Mekele city, Northern Ethiopia. BMC research notes. 2011;4(1):535.

39.       Elliott MA, Baughan CJ, Sexton BF. Errors and violations in relation to motorcyclists’ crash risk. Accident Analysis & Prevention. 2007;39(3):491-9.

40.       Hawkins JD, Catalano RF, Kosterman R, Abbott R, Hill KG. Preventing adolescent health-risk behaviors by strengthening protection during childhood. Archives of pediatrics & adolescent medicine. 1999;153(3):226-34.

41.       Millie A. Anti-social behaviour, behavioural expectations and an urban aesthetic. The British Journal of Criminology. 2008;48(3):379-94.

42.       Peden M, Scurfield R, Sleet D, Mohan D, Hyder AA, Jarawan E, et al. World report on road traffic injury prevention. World Health Organization Geneva; 2004.

43.       https://en.oxforddictionaries.com/definition/vehicle.

44.       https://study.com/academy/lesson/conceptual-models-definition-characteristics.html.

45.       Bener A, Haigney D, Crundal D. Driving Behavior stress error and violations on the road: A cross cultural comparison study.“3” International conference on traffic of Transport Psychology, 5-9 September 2004. Nottingham UK.

46.       Jelenova I. Observation of driver expression of aggressive behavior. Studia Psychologica. 2006;48(4):293.

47.       Britt TW, Garrity MJ. Attributions and personality as predictors of the road rage response. British Journal of Social Psychology. 2006;45(1):127-47.

48.       Hennessy DA, Wiesenthal DL. Gender, driver aggression, and driver violence: An applied evaluation. Sex Roles. 2001;44(11-12):661-76.

49.       McDonald CC, Sommers MS, Fargo JD. Risky driving, mental health, and health-compromising behaviours: risk clustering in late adolescents and adults. Injury prevention. 2014;20(6):365-72.

50.       Gulliver P, Begg D. Personality factors as predictors of persistent risky driving behavior and crash involvement among young adults. Injury prevention. 2007;13(6):376-81.

51.       Salmon P, Lenné MG. Systems-based human factors analysis of road traffic accidents: barriers and solutions. Austroads; 2009.

52.       Bener A, Özkan T, Lajunen T. The driver behaviour questionnaire in Arab gulf countries: Qatar and United Arab Emirates. Accident Analysis & Prevention. 2008;40(4):1411-7.

53.       Reason J, Manstead A, Stradling S, Baxter J, Campbell K. Errors and violations on the roads: a real distinction? Ergonomics. 1990;33(10-11):1315-32.

54.       Azad P, Halvani G, Najimi M, Kouhnavard B. Investigating the role of behavioral factors in non-fatal accidents of urban and suburban driver. Journal of Health and Safety at Work. 2015;5(3):13-20.

55.       Zamani Alavijeh F, Asadolahi A. Investigation of Influencing Factors of Taxi Drivers’ Risky Behavior in Ahvaz in 2013. scientific journal of ilam university of medical sciences. 2015;22(6):143-51.

56.       Morse JM, Field P-A. Qualitative research methods for health professionals. 1995.

57.       Jalali R. qqualitative research sampling. Journal of Qualitative Research in Health Sciences. 2013;1(4):310-20.

58.       Polit DF, Beck CT. Essentials of nursing research: Appraising evidence for nursing practice: Lippincott Williams & Wilkins; 2010.

59.       Ulin PR, Robinson ET, Tolley EE. Qualitative methods in public health. Med Sci Sports Exerc. 2005;37(7):1249.

60.       Vaismoradi M, Turunen H, Bondas T. Content analysis and thematic analysis: Implications for conducting a qualitative descriptive study. Nursing & health sciences. 2013;15(3):398-405.

61.       Dennis A, Philburn R, Smith G. Sociologies of interaction: John Wiley & Sons; 2013.

62.       Plano Clark VL. The adoption and practice of mixed methods: US trends in federally funded health-related research. Qualitative Inquiry. 2010;16(6):428-40.

63.       Strauss A, Corbin J. Basics of qualitative research: Sage publications; 1990.

64.       Schwandt TA, Lincoln YS, Guba EG. Judging interpretations: But is it rigorous? Trustworthiness and authenticity in naturalistic evaluation. New directions for evaluation. 2007;2007(114):11-25.

65.       Khankeh HR, Hosseini SA, Rezaie L, Shakeri J, Schwebel DC. A model to explain suicide by self-immolation among Iranian women: a grounded theory study. Burns. 2015;41(7):1562-71.

66.       Beck CT. Qualitative research: the evaluation of its credibility, fittingness, and auditability. Western journal of nursing research. 1993;15(2):263-6.

67.       Higginbottom G, Lauridsen EI. The roots and development of constructivist grounded theory. Nurse Researcher. 2014;21(5).

68.       Engward H. Understanding grounded theory. Nursing Standard. 2013;28(7).

69.       Rintala T-M, Paavilainen E, Åstedt-Kurki P. Challenges in combining different data sets during analysis when using grounded theory. Nurse researcher. 2014;21(5):14-8.