با توجه به ضعف پژوهش­هایی که به دنبال حل مشکل هماهنگی در بلایا از طریق طراحی مکانیسم­های هماهنگی­ اند، و همچنین شرایط نظام سلامت و توسعه و تفکیک و تنوع واحدهای درگیر وزارت بهداشت و سازمان­های وابسته و تشکیل سازمان جدید فوریت­های پیش بیمارستانی اورژانس کشور به‌عنوان یکی از بازوهای مهم برنامه­ریزی و اجرایی در مدیریت حوادث و بلایا، هماهنگی درون بخشی در مدیریت حوادث و بلایا اهمیت دوچندانی در نظام سلامت یافته است و علیرغم این اهمیت و تأکید و ضرورت توجه بر هماهنگی درون بخشی نظام سلامت از جانب مسئولین نظام سلامت و حتی مسئولین دولت در خارج از این نظام نیز به‌صورت رسمی (در قالب مکاتبات اداری) و غیررسمی (در قالب مصاحبه‌ها و نشست‌ها)، تاکنون مطالعاتی پیرامون شناسایی عوامل مؤثر بر هماهنگی درون بخشی نظام سلامت در مدیریت حوادث و بلایا و روابط بین عوامل انجام‌نشده است به‌گونه‌ای که به بررسی عمیق این موضوع طی یک مطالعه ترکیبی پرداخته شود و ابزاری جهت سنجش کارکرد هماهنگی درون بخشی در مدیریت خطر بلایا ارائه گردد. با توجه به پیچیدگی موضوع هماهنگی و اجتماعی بودن آن و تأثیر عوامل انسانی و تجارب افراد در موفقیت آن، در این پژوهش از رویکرد ترکیبی در طراحی مدل و ساخت ابزار سنجش کارکرد هماهنگی استفاده می­گردد تا درک عمیق و وسیعی از هماهنگی درون بخشی نظام سلامت ایران به دست آید و با تلفیق داده‌های کمی و کیفی، نقاط قوت به حداکثر و نقاط ضعف پژوهش به حداقل برسد و تلاش می­گردد با استفاده از روش ترکیبی، ضمن تبیین عمیق و گسترده موضوع و شناسایی عوامل مؤثر در موفقیت هماهنگی با روش کیفی، با بهره‌گیری از روش کمی و ابزارسازی، فرصتی برای اصلاح و تغییر در نظام مدیریت حوادث و بلایا از طریق بهبود هماهنگی با توافق و نظر جمعی ایجاد گردد که این موضوع از وجوه تمایز این پژوهش است. در این پژوهش تلاش می­گردد با شناسایی عوامل تأثیرگذار بر موفقیت هماهنگی و تدوین مدل مفهومی مناسب، به ساخت و روانسنجی ابزار مناسب در این زمینه دست‌یافت و ازآنجاکه در ایران و به‌طور بومی مدل و ابزاری مناسب درزمینهٔ هماهنگی درون بخشی در مدیریت خطر بلایا وجود ندارد، بهبود هماهنگی درون بخشی نظام سلامت، از طریق مدل‌سازی و ساخت ابزار سنجش کارکرد هماهنگی امکان‌پذیر می‌گردد و می‌تواند در برنامه‌ریزی و اجرای برنامه بهبود هماهنگی نظام سلامت مؤثر بوده و بکار گرفته شود.

" />

تدوین مدل، ساخت و روانسنجی ابزار سنجش کارکرد هماهنگی درون¬بخشی نظام سلامت ایران در بلایای طبیعی

Developing a Model, Construction and Psychometric of tools for Assessing of Intra-sectoral Collaboration Function of the Health System in Natural Disasters


چاپ صفحه
پژوهان
صفحه نخست سامانه
مجری و همکاران
مجری و همکاران
منابع
منابع
علوم پزشکی شهید بهشتی
علوم پزشکی شهید بهشتی

مجریان: کتایون جهانگیری , ساناز سهرابی زاده , یداله محرابی , شیوا یوسفیان

کلمات کلیدی: هماهنگی درون بخشی، نظام سلامت، بلایا

اطلاعات کلی طرح
hide/show

کد طرح 17870
عنوان فارسی طرح تدوین مدل، ساخت و روانسنجی ابزار سنجش کارکرد هماهنگی درون¬بخشی نظام سلامت ایران در بلایای طبیعی
عنوان لاتین طرح Developing a Model, Construction and Psychometric of tools for Assessing of Intra-sectoral Collaboration Function of the Health System in Natural Disasters
کلمات کلیدی هماهنگی درون بخشی، نظام سلامت، بلایا
نوع طرح کاربردی
نوع مطالعه راه اندازی یک روش یا سیستم علمی/اجرایی
مدت اجراء - روز 540
ضرورت انجام تحقیق

با توجه به ضعف پژوهش­هایی که به دنبال حل مشکل هماهنگی در بلایا از طریق طراحی مکانیسم­های هماهنگی­ اند، و همچنین شرایط نظام سلامت و توسعه و تفکیک و تنوع واحدهای درگیر وزارت بهداشت و سازمان­های وابسته و تشکیل سازمان جدید فوریت­های پیش بیمارستانی اورژانس کشور به‌عنوان یکی از بازوهای مهم برنامه­ریزی و اجرایی در مدیریت حوادث و بلایا، هماهنگی درون بخشی در مدیریت حوادث و بلایا اهمیت دوچندانی در نظام سلامت یافته است و علیرغم این اهمیت و تأکید و ضرورت توجه بر هماهنگی درون بخشی نظام سلامت از جانب مسئولین نظام سلامت و حتی مسئولین دولت در خارج از این نظام نیز به‌صورت رسمی (در قالب مکاتبات اداری) و غیررسمی (در قالب مصاحبه‌ها و نشست‌ها)، تاکنون مطالعاتی پیرامون شناسایی عوامل مؤثر بر هماهنگی درون بخشی نظام سلامت در مدیریت حوادث و بلایا و روابط بین عوامل انجام‌نشده است به‌گونه‌ای که به بررسی عمیق این موضوع طی یک مطالعه ترکیبی پرداخته شود و ابزاری جهت سنجش کارکرد هماهنگی درون بخشی در مدیریت خطر بلایا ارائه گردد. با توجه به پیچیدگی موضوع هماهنگی و اجتماعی بودن آن و تأثیر عوامل انسانی و تجارب افراد در موفقیت آن، در این پژوهش از رویکرد ترکیبی در طراحی مدل و ساخت ابزار سنجش کارکرد هماهنگی استفاده می­گردد تا درک عمیق و وسیعی از هماهنگی درون بخشی نظام سلامت ایران به دست آید و با تلفیق داده‌های کمی و کیفی، نقاط قوت به حداکثر و نقاط ضعف پژوهش به حداقل برسد و تلاش می­گردد با استفاده از روش ترکیبی، ضمن تبیین عمیق و گسترده موضوع و شناسایی عوامل مؤثر در موفقیت هماهنگی با روش کیفی، با بهره‌گیری از روش کمی و ابزارسازی، فرصتی برای اصلاح و تغییر در نظام مدیریت حوادث و بلایا از طریق بهبود هماهنگی با توافق و نظر جمعی ایجاد گردد که این موضوع از وجوه تمایز این پژوهش است. در این پژوهش تلاش می­گردد با شناسایی عوامل تأثیرگذار بر موفقیت هماهنگی و تدوین مدل مفهومی مناسب، به ساخت و روانسنجی ابزار مناسب در این زمینه دست‌یافت و ازآنجاکه در ایران و به‌طور بومی مدل و ابزاری مناسب درزمینهٔ هماهنگی درون بخشی در مدیریت خطر بلایا وجود ندارد، بهبود هماهنگی درون بخشی نظام سلامت، از طریق مدل‌سازی و ساخت ابزار سنجش کارکرد هماهنگی امکان‌پذیر می‌گردد و می‌تواند در برنامه‌ریزی و اجرای برنامه بهبود هماهنگی نظام سلامت مؤثر بوده و بکار گرفته شود.

هدف کلی • تدوین مدل، ساخت و روانسنجی ابزار سنجش کارکرد هماهنگی درون بخشی نظام سلامت ایران در بلایای طبیعی
خلاصه روش کار

مطالعه حاضر، یک پژوهش ترکیبی از نوع اکتشافی متوالی (کیفی-کمی) است که باهدف تدوین مدل، ساخت و روانسنجی ابزار سنجش هماهنگی درون بخشی نظام سلامت در بلایای طبیعی انجام می‌شود. در مرحله اول که بخش کیفی مطالعه است از روش تحلیل محتوا از نوع جهت­دار و به‌منظور تبیین موضوع هماهنگی درون بخشی نظام سلامت استفاده می‌گردد و در پایان این بخش مؤلفه‌های تأثیرگذار بر هماهنگی درون بخشی نظام سلامت مشخص و چارچوب مفهومی اولیه که بر اساس مرور مقالات و مطالعات پیشین استخراج‌شده است موردبررسی قرار می‌گیرد. بر اساس نتایج حاصل از بخش کیفی مطالعه، بخش کمی مطالعه با ساخت و روان‌سنجی ابزار سنجش کارکرد هماهنگی درون بخشی نظام سلامت در بلایای طبیعی طراحی‌شده و درنهایت آزمون مدل انجام می­شود.

هدف از انجام مرحله اول شناسایی مولفه های تاثیرگذار بر موفقیت هماهنگی درون­ بخشی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سازمان فوریت­های پیش بیمارستانی اورژانس کشور در مدیریت خطر بلایای طبیعی و تدوین مدل مفهومی اولیه می­باشد. جامعه پژوهش در این مرحله متخصصین و صاحب­نظران در حوزه سلامت در بلایا که دانش علمی و تجربه عملیاتی در پاسخ به بلایای طبیعی را داشته و در سطوح ستادی نظام سلامت شامل ستاد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سازمان فوریت­های پیش بیمارستانی اورژانس کشور فعالیت می­کنند. مشارکت‌کنندگان به‌عنوان نمونه­های پژوهش از بین متخصصین، صاحب‌نظران و افراد شاغل، با تخصص و تجربه در معاونت­های تخصصی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به‌عنوان واحدهای سیاست­گذار و ناظر در مدیریت بلایا و ادارات و مراکز سازمان فوریت­های پیش بیمارستانی اورژانس کشور انتخاب می‌گردد. نمونه­گیری در این مرحله مبتنی بر هدف خواهد بود و تعداد نمونه­ها با توجه به تحلیل داده­ها تعیین می­شود و تا اشباع داده­ها ادامه می‌یابد. انجام مصاحبه­های عمیق نیمه ساختاریافته با نمونه­های مطالعه، از روش­های گرداوری داده­ها در این مرحله است. جهت تجزیه‌وتحلیل داده‌های کیفی از روش تحلیل محتوا، هم‌زمان با گرداوری داده‌ها استفاده می‌شود. روش تحلیل محتوا در این پژوهش، از نوع تحلیل محتوای هدایت‌شده خواهد بود. در این روش کدگذاری اولیه بر اساس مدل مفهومی منتخب آغاز می‌گردد ولیکن در جریان تحلیل داده‌ها خود را در داده‌های مطالعه غرق کرده و تحلیل داده­ها در سطح نهفته انجام می­شود تا بتوان به تحلیل عمیق معانی متن به‌جای جنبه­های آشکار و ظاهری پرداخت. بدین منظور مصاحبه­ها بافاصله کمی از انجام مصاحبه پیاده­سازی شده و برای جلوگیری از دست رفتن داده­ها، متن مصاحبه­ها به افراد مصاحبه­شونده برگردانده می­شود تا اقدامات اصلاحی در این مورد انجام گیرد و با چندین بار مرور متون و مصاحبه­ها، محقق با داده­ها آشنایی عمیق پیدا می­کند و به تجزیه­و­تحلیل و ترکیب آن‌ها می­پردازد. مصاحبه­ها به‌عنوان واحدهای تحلیل، بر اساس اشتراکات معانی و مفاهیم دسته‌بندی‌شده و متن مصاحبه به واحدهای معنایی تقسیم می­شود. کدهای متعدد برحسب تفاوت­ها و شباهت­ها با یکدیگر مقایسه شده و طبقات و زیر طبقات را می­سازند. طبقات توسط دو محقق به بحث گذاشته می­شوند و درنهایت معانی اساسی و اصولی، تم­ها را تنظیم و تدوین می­کنند و مدل مفهومی در فاز اول تأیید می­گردد.به‌منظور اطمینان از قابلیت اعتبار داده­ها در طول مطالعه روایی، انتقال‌پذیری، قابلیت اعتماد و تائید پذیری موردتوجه قرار می‌گیرد و در این راستا به نکاتی از قبیل انتخاب مناسب نمونه­ها، اختصاص زمان کافی در تمام  مراحل جمع‌آوری داده­ها، ایجـاد حسـن ارتبـاط بـا مشارکت‌کنندگان، استفاده از تلفیق در روش گرد­آوری داده­ها(مصاحبه، مشاهده، نوشتار و مشاهده اسناد)،  بازبینی مشارکت‌کننده، بازنگری ناظرین و استفاده از نظرات تکمیلی همکاران پژوهش شامل اساتید راهنما و مشاور استفاده خواهد شد.

پس از شناسایی سازه‌ها و مولفه های مؤثر بر موفقیت هماهنگی درون بخشی نظام سلامت در بلایای طبیعی در مرحله اول، گام بعدی طراحی و روان‌سنجی ابزار سنجش کارکرد هماهنگی درون بخشی نظام سلامت است. در فرایند طراحی پرسشنامه، از گویه­های به‌دست‌آمده در مطالعه کیفی و مرور مقالات مرتبط با همکاری که مبتنی بر مدل مفهومی اولیه و منتخب می‌باشد، استفاده می‌گردد و سپس پرسشنامه طراحی‌شده پس از بازبینی توسط تیم پژوهش، در مراحل روان‌سنجی قرارگرفته تا اعتبار آن ازلحاظ صوری، محتوایی و پایایی موردسنجش قرار گیرد و نسخه نهایی پرسشنامه تهیه گردد. برای بررسی روایی صوری پرسشنامه در روش کیفی که در این مطالعه مدنظر خواهد بود، نظر 15 نفر از کارشناسان و مدیران ستاد وزارت بهداشت و سازمان فوریت های اورژانس پیش بیمارستانی که به روش نمونه‌گیری آسان انتخاب می‌گردند، ازنظر سطوح سادگی یا دشواری، وضوح یا ابهام و تناسب یا مرتبط بودن موردبررسی قرار می‌گیرد. بررسی روایی محتوایی به دو شیوه کیفی و کمی انجام می‌شود که برای بررسی روایی محتوایی به شیوه کمی از دو روش نسبت روایی محتوا (CVR) و شاخص روایی محتوا (CVI) استفاده می‌گردد. ازآنجاکه تعیین روایی محتوای کیفی پرسشنامه در این مطالعه مبتنی بر قضاوت متخصصین خواهد بود از 15 نفر از متخصصین و اساتید حوزه سلامت در بلایا درخواست می‌گردد تا نظرات خود را در خصوص هر یک از سؤالات طراحی‌شده پرسشنامه بر اساس معیارهای دستور زبان، استفاده از کلمات مناسب، ضرورت، اهمیت و قرارگیری مناسب عبارات در جای خود ارائه دهند. و بر اساس نظرات ارائه‌شده اصلاحات در پرسشنامه انجام می‌شود. برای بررسی نسبت روایی محتوا ، پرسشنامه طراحی‌شده در اختیار  از متخصصین مربوطه قرار می‌گیرد و درخواست می‌گردد هر گویه ازلحاظ ضروری بودن، مفید اما غیرضروری و غیرضروری بودن موردبررسی قرار گیرد و در شاخص روایی محتوا نیز سه معیار وضوح، سادگی و مرتبط بودن از دیدگاه متخصصین  موردبررسی قرار خواهد گرفت. به‌منظور بررسی ثبات ابزار از روش بررسی آزمون مجدد (باز آزمایی) استفاده می‌شود و جهت تعیین همسانی درونی در هر یک از سازه‌ها و کل پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ استفاده خواهد شد. در این راستا ابزار طراحی‌شده توسط 15 نفر از مدیران و کارشناسان شاغل در ادارات تخصصی ستاد وزارت بهداشت و سازمان فوریت های اورژانس پیش بیمارستانی که به لحاظ مأموریت سازمانی درگیر در مدیریت بلایا بوده و جز نمونه‌های اصلی نیستند تکمیل می‌گردد. در این مرحله؛ جامعه پژوهش را مدیران و کارشناسان شاغل در ادارات کل و مراکز معاونت‌های بهداشت، درمان، پرستاری، اجتماعی، توسعه مدیریت و منابع، برنامه‌ریزی و امور حقوقی و حراست وزارت بهداشت و همچنین مدیران و کارشناسان شاغل که شاغل در ادارات و دفاتر تخصصی معاونت توسعه مدیریت و منابع, معاونت آموزش همگانی و مهارتی و معاونت فنی و عملیات سازمان فوریت‌های اورژانس پیش بیمارستانی تشکیل می‌دهند که از دانش و تجربه کافی در حوزه تخصصی مربوطه را برخوردارند و در مراحلی از انجام فرایند بررسی روایی پرسشنامه نیز متخصصین و اساتید حوزه سلامت در بلایا در مطالعه مورد نظر وارد می گردند. جهت بررسی روایی صوری و محتوایی و همچنین پایایی ابزار در هر مرحله و به تناسب موضوع مورد بررسی، 15 نفر از متخصصین و اساتید رشته سلامت در بلایا و همچنین مدیران و کارشناسان شاغل در ادارات تخصصی ستاد وزارت بهداشت و سازمان فوریت های اورژانس پیش بیمارستانی که حداقل 5 سال سابقه فعالیت در حوزه تخصصی مربوطه و تجربه فعالیت و حضور در یک زلزله یا سیل را دارا را دارا باشند انتخاب می گردد.ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه‌ای خواهد بود که در قالب گویه­ها و مولفه های شناسایی شده توسط محقق متناسب با محیط پژوهش تدوین و روایی و پایایی آن بررسی و مورد تایید قرار گرفته است.

در مرحله سوم، مدل مدون و توسعه‌یافته بر اساس نتایج مراحل قبل پژوهش مورد آزمون قرار خواهد گرفت و بدین منظور از تحلیل عاملی تأییدی استفاده می‌گردد. در این مرحله؛ جامعه پژوهش را صاحب‌نظران و متخصصین موضوع، که شاغل در ادارات کل و مراکز معاونت‌های بهداشت، درمان، پرستاری، اجتماعی، توسعه مدیریت و منابع، برنامه‌ریزی و امور حقوقی، حراست و تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت می‌باشند و همچنین متخصصین و صاحب‌نظرانی که شاغل در ادارات و دفاتر تخصصی معاونت توسعه مدیریت و منابع, معاونت آموزش همگانی و مهارتی و معاونت فنی و عملیات سازمان فوریت‌های اورژانس پیش بیمارستانی هستند و از دانش و تجربه کافی در حوزه تخصصی مربوطه برخوردارند، تشکیل می‌دهند. براساس مطالعات انجام شده در تحلیل عاملی و طبق نظر پژوهشگران به ازای هر گویه 10- 5 نمونه در نظر گرفته می‌شود که در این مطالعه بر اساس گویه هایی که طی مراحل اول مطالعه تدوین و تایید می گردد، تعداد نمونه ها مشخص خواهد شد. در این مرحله نمونه ها از بین صاحب‌نظران و متخصصین نظام سلامت که از مدیران و کارشناسان شاغل در وزارت بهداشت و سازمان فوریت‌های اورژانس پیش بیمارستانی هستند، که به لحاظ مأموریت سازمانی درگیر در فرایند مدیریت خطر بلایا هستند انتخاب خواهند شد.در این مرحله با کمک پرسشنامه طراحی‌شده در مرحله قبل به جمع‌آوری داده‌های موردنیاز اقدام خواهد شد. پس از انتخاب نمونه‌های پژوهش ضمن تماس با این افراد و جلب رضایت و مشارکت آن­ها پرسشنامه به‌صورت حضوری در اختیار مشارکت‌کنندگان قرار خواهد گرفت تا نسبت به تکمیل آن اقدام نمایند. در این مرحله به‌منظور بررسی و تائید روابط بین متغیرها و ارائه مدل نهایی از تحلیل عاملی تائیدی استفاده خواهد شد. به‌منظور تأیید قابل‌قبول بودن مدل مفهومی ارائه‌شده از نرم‌افزارهای تخصصی آزمون مدل مانند Smart PLS  که بر بیشینه‌سازی واریانس متمرکز بوده و وابستگی کمتری به شروط مختلف مانند نرمال بودن داده‌ها و نیز حجم داده‌ها دارد، استفاده خواهد شد. این روش برای کاربردهای واقعی مناسب‌تر بوده و همچنین در مواقعی که مدل‌ها به‌مراتب پیچیده‌تر هستند استفاده از نرم‌افزار اسمارت PLS به‌مراتب نتیجه بهتری نسبت سایر نرم‌افزارهای تخصصی مرتبط دارد. به‌منظور آزمون برازندگی مدل نیز از شاخص‌های GFI, AGFI, RMSEA, NFI, CFI  و مجذور کای دو استفاده می‌گردد.


اطلاعات مجری و همکاران
hide/show

نام و نام‌خانوادگی سمت در طرح نوع همکاری درجه‌تحصیلی پست الکترونیک
کتایون جهانگیریمجری اصلیاستاد راهنمای اولدکترای تخصصی پی اچ دیk.jahangiri@sbmu.ac.ir
ساناز سهرابی زادهمجریاستاد راهنمای دومدکترای تخصصی پی اچ دیsohrabizadeh@sbmu.ac.ir
یداله محرابیمجریاستاد مشاوردکترای تخصصی پی اچ دیmehrabi@sbmu.ac.ir
شیوا یوسفیانمجریدانشجوفوق لیسانسshyousefian@sbmu.ac.ir

منابع
hide/show

1.         Nivolianitou Z, Synodinou B. Towards emergency management of natural disasters and critical accidents: the Greek experience. Journal of environmental management. 2011;92(10):2657-65.

2.         Nielsen K, Mock C, Joshipura M, Rubiano AM, Zakariah A, Rivara F. Assessment of the status of prehospital care in 13 low-and middle-income countries. Prehospital Emergency Care. 2012;16(3):381-9.

3.         Green GB, Modi S, Lunney K, Thomas TL. Generic evaluation methods for disaster drills in developing countries. Annals of emergency medicine. 2003;41(5):689-99.

4.         Jahangiri K, Tabibi S, MALEKI MR, Alamdari S. A comparative study on community-based disaster management (cbdm) in selected countries and proposing a model for iran. 2009.

5.         Zavareh D, Bigdeli M, Mohammadi R, Khaneh H, Laflamme L, Bikmoradi A, et al. The requirements and challenges in preventing of road traffic injury in Iran: a qualitative study. Injury prevention. 2010;16(Suppl 1):A53-A4.

6.         GHOMIAN Z, YOUSEFIAN S. NATURAL DISASTERS IN THE MIDDLE-EAST AND NORTH AFRICA WITH A FOCUS ON IRAN: 1900 TO 2015. 2017.

7.         Ardalan A, Keleh MK, Saberinia A, Khorasani-Zavareh D, Khankeh H, Miadfar J, et al. 2015 estimation of hospitals safety from disasters in IR Iran: the results from the assessment of 421 hospitals. PLoS one. 2016;11(9):e0161542.

8.         Salari H, Heidari A, Julaee H, Rahimi S, Shafaghat T. Shiraz hospitals (public & private) Preparedness in dealing with disasters. 2011.

9.         Khankeh HR, Mohammadi R, Ahmadi F. Barriers and facilitators of health care services at the time of natural disasters. Archives of Rehabilitation. 2005;6(1):23-30.

10.       Waugh WL, Streib G. Collaboration and leadership for effective emergency management. Public administration review. 2006;66(s1):131-40.

11.       Rashidi M, RAMESHAT M, Safe A, Gharib H. DISASTER MANAGEMENT IN ORDER TO OFFSET LOSSES CAUSED BY THE EARTHQUAKE (CASE STUDY: TEHRAN PROVINCE). 2011.

12.       Comfort LK, Ko K, Zagorecki A. Coordination in rapidly evolving disaster response systems: the role of information. American Behavioral Scientist. 2004;48(3):295-313.

13.       Preece G, Shaw D, Hayashi H. Using the Viable System Model (VSM) to structure information processing complexity in disaster response. European Journal of Operational Research. 2013;224(1):209-18.

14.       Blanchard BW, Canton LG, Cwiak CL, Goss KC, McEntire DA, Newsome L, et al. Principles of emergency management supplement. Emergency Management Public Safety, Public Trust. 2007:4.

15.       Walsh L, Craddock H, Gulley K, Strauss-Riggs K, Schor KW. Building health care system capacity: training health care professionals in disaster preparedness health care coalitions. Prehospital and disaster medicine. 2015;30(2):123-30.

16.       Amiri M, Chaman R, Raei M, Shirvani SDN, Afkar A. Preparedness of hospitals in north of iran to deal with disasters. Iranian Red Crescent Medical Journal. 2013;15(6):519.

17.       Parmar S, Lobb A, Purdin S, McDonnell S. Enhancing collaboration during humanitarian response: An interim report from stakeholders survey. Prehospital and disaster medicine. 2007;22(5):414-7.

18.       Rabiee A, Ardalan A, Poorhoseini S. Assessment of coordination among lead agencies of natural disasters management in Iran. Hakim Research Journal. 2013;16(2):107-17.

19.       Bahadori M, Khankeh HR, Zaboli R, Malmir I. Coordination in disaster: A narrative review. International Journal of Medical Reviews. 2015;2(2).

20.       Huxham C, Vangen S. Managing to collaborate: The theory and practice of collaborative advantage: Routledge; 2013.

21.       Chen R, Sharman R, Rao H, Upadhyaya S, Cook-Cottone C. Coordination of emergency management: case study of October'06 snowstorm in Western New York. Information Systems for Emergency Management, ME Sharpe, ISBN. 2010;1125088359.

22.       Thomas K, Bergethon PR, Reimer M. Interoperability for First Responders and Emergency Management: Definition, Need, and the Path Forward. World Medical & Health Policy. 2010;2(3):161-6.

23.       Bryson JM, Crosby BC, Stone MM. The design and implementation of CrossSector collaborations: Propositions from the literature. Public administration review. 2006;66(s1):44-55.

24.       Berlin JM, Carlström ED. Why is collaboration minimised at the accident scene? A critical study of a hidden phenomenon. Disaster Prevention and Management: An International Journal. 2011;20(2):159-71.

25.       McEntire DA. Coordinating multi-organisational responses to disaster: lessons from the March 28, 2000, Fort Worth tornado. Disaster Prevention and Management: An International Journal. 2002;11(5):369-79.

26.       Kapucu N, Garayev V. Collaborative decision-making in emergency and disaster management. International Journal of Public Administration. 2011;34(6):366-75.

27.       ’t Hart P, Sundelius B. Crisis management revisited: A new agenda for research, training and capacity building within Europe. Cooperation and Conflict. 2013;48(3):444-61.

28.       Kaynak R, Tuğer AT. Coordination and collaboration functions of disaster coordination centers for humanitarian logistics. Procedia-Social and Behavioral Sciences. 2014;109:432-7.

29.       MOUSAVI G, Makarem A, Khankeh H, Karimlou M. Study of Zanjan rehabilitation preparedness in unexpected disasters in 2009. 2010.

30.       CHAHARSOUGHI AH, NOORI H, SHIRI S, ELYASI S. People's Attitude towards Current Disasters in Ilam Province. 2010.

31.       Khankeh H. Designing a Comprehensive Model for Health Disaster Management: Ph. D Dissertation [in Persian]; 2007.

32.       Organization WH. Risk reduction and emergency preparedness: WHO six-year strategy for the health sector and community capacity development. 2007.

33.       BAHADORI MK, KHANKEH H, ZABOLI R, RAEISZADEH M, MALMIR I. HEALTH SECTOR COORDINATION IN DISASTERS: BARRIERS & FACILITATORS. 2016.

34.       Khankeh HR, Mohammadi R, Ahmadi F. Health care services at time of natural disasters: a qualitative study. Iran Journal of Nursing. 2007;20(51):85-96.

35.       Abolghasemi H, Radfar MH, Khatami M, Nia MS, Amid A, Briggs SM. International medical response to a natural disaster: lessons learned from the Bam earthquake experience. Prehospital and disaster medicine. 2006;21(3):141-7.

36.       Hojat M. Sirati nayyer M, Khaghanizadeh M, Karimi zarchi M. The study of disaster preparedness in hospitals affiliated to Tehran University of Medical Sciences. Journal of the Shahed University. 2008;15(74):1-10.

37.       Emami MJ, Tavakoli AR, Alemzadeh H, Abdinejad F, Shahcheraghi G, Erfani MA, et al. Strategies in evaluation and management of Bam earthquake victims. Prehospital and disaster medicine. 2005;20(5):327-30.

38.       Chatterjee A, Gupta D, Jain N. Coordination of disaster response: potential and challenges from Indian experiences: Knowledge Community on Children In India; 2010.

39.       Boin A, Bynander F. Explaining success and failure in crisis coordination. Geografiska Annaler: Series A, Physical Geography. 2015;97(1):123-35.

40.       Eri M, Jafari N, Kabir M, Mahmoodishan G, Moghassemi M, Tahanian M, et al. Concept and challenges of delivering preventive and care services in prehospital emergency medical service: A qualitative study. Journal of Mazandaran University of Medical Sciences. 2015;25(126):42-57.

41.       bayrami r, ebrahimipour h, HASANZADEH A. Challenges in Pre hospital emergency medical service in Mashhad: A qualitative study. 2017.

42.       Keaveny Jr VC. Homeland Security Regional Unity of Effort. ARMY WAR COLL CARLISLE BARRACKS PA, 2011.

43.       Rubin CB. Emergency management: The american experience 1900-2010: CRC Press; 2012.

44.       Stehr SD, Schneider SK. Dealing with Disaster: Public Management in Crisis Situations. Perspectives on Politics. 2012;10(3):843.

45.       Ardalan A, MASOUMI G, GOUYA MM, Ghafari M, Miadfar J, Sarvar M, et al. Disaster health management: Iran’s progress and challenges. 2009.

46.       Ardalan A, Linkov F, Shubnikov E, LaPorte RE. Public awareness and disaster risk reduction: just-in-time networks and learning. Prehospital and disaster medicine. 2008;23(3):286-8.

47.       Moshtari M, Gonçalves P, editors. Understanding the drivers and barriers of coordination among humanitarian organizations. 23rd annual conference of the production and operations management society; 2012.

48.       Drabek TE, Hoetmer GJ. Emergency Management: Principles and Practice for Local Government. INTERNATIONAL CITY MANAGEMENT ASSOCIATION, WASHINGTON, DC(USA) 1990. 1990.

49.       Griekspoor A, Sondorp E. Enhancing the quality of humanitarian assistance: Taking stock and future initiatives. Prehospital and disaster medicine. 2001;16(4):209-15.

50.       Kapucu N, Arslan T, Demiroz F. Collaborative emergency management and national emergency management network. Disaster Prevention and Management: An International Journal. 2010;19(4):452-68.

51.       Van Niekerk D. Disaster risk governance in Africa: A retrospective assessment of progress against the Hyogo Framework for Action (2000-2012). Disaster Prevention and Management. 2015;24(3):397-416.

52.       Gray B, Wood DJ. Collaborative alliances: Moving from practice to theory. The Journal of Applied Behavioral Science. 1991;27(1):3-22.

53.       Huxham C. Collaborative capability: An intraorganizational perspective on collaborative advantage. Public Money & Management. 1993;13(3):21-8.

54.       Batteau AW, Brandenburg D, Seeger M, editors. Project highlights: multiple agency and jurisdiction organized response (MAJOR) disaster research (NSF award# 428216). Proceedings of the 2006 international conference on Digital government research; 2006: Digital Government Society of North America.

55.       Clarke PK, Campbell L. Coordination in theory, coordination in practice: the case of the Clusters. Disasters. 2018.

56.       Kapucu N, Hu Q. Understanding multiplexity of collaborative emergency management networks. The American Review of Public Administration. 2016;46(4):399-417.

57.       Waugh Jr WL, Streib G. Collaboration and leadership for effective emergency management. Public administration review. 2006;66:131-40.

58.       Kapucu N, Garayev V. Structure and network performance: Horizontal and vertical networks in emergency management. Administration & Society. 2016;48(8):931-61.

59.       Patel H, Pettitt M, Wilson JR. Factors of collaborative working: A framework for a collaboration model. Applied ergonomics. 2012;43(1):1-26.

60.       Khankeh HR, Khorasani-Zavareh D, Johanson E, Mohammadi R, Ahmadi F, Mohammadi R. Disaster health-related challenges and requirements: a grounded theory study in Iran. Prehospital and Disaster Medicine. 2011;26(3):151-8.

61.       Organization WH. The world health report 2000: health systems: improving performance: World Health Organization; 2000.

62.       . Wb. Healthy Development: The World Bank Strategy for Health, Nutrition, & Population Results: World bank; 2007.

63.       Blanchard BW, editor Guide to emergency management and related terms, definitions, concepts, acronyms, organizations, programs, guidance, executive orders & legislation: A tutorial on emergency management, broadly defined, past and present. United States Federal Emergency Management Agency; 2008: United States. Federal Emergency Management Agency.

64.       Schneider SK. Dealing with disaster: Public management in crisis situations: Routledge; 2014.

65.       Damari B, Vosoogh Moghaddam A. Improving Approaches of Intersectoral Collaboration for Health by Health and Food Security High Council in IR Iran. Journal of School of Public Health and Institute of Public Health Research. 2014;11(3):1-16.

66.       Pearson CM, Sommer SA. Infusing creativity into crisis management: An essential approach today. Organizational Dynamics. 2011;40(1):27-33.

67.       Bulut M, Fedakar R, Akkose S, Akgoz S, Ozguc H, Tokyay R. Medical experience of a university hospital in Turkey after the 1999 Marmara earthquake. Emergency medicine journal. 2005;22(7):494-8.

68.       Abrahams J. Disaster management in Australia: The national emergency management system. Emergency Medicine Australasia. 2001;13(2):165-73.

69.       Brandon P. Extreme management in disaster recovery. Procedia Engineering. 2011;14:84-94.

70.       Bazeli J, Aryankhesal A, Khorasani-Zavareh D. Exploring the perception of aid organizations’ staff about factors affecting management of mass casualty traffic incidents in Iran: a grounded theory study. Electronic physician. 2017;9(7):4773.

71.       Bazregar R, Khankeh H, AHMADI S, HOSSEINI M, Rahgozar M, MORADIAN M. The evaluation of application of coordination based disaster response model in Rajaye hospital disaster preparedness. 2013.

72.       Pourhosseini SS, Ardalan A, Mehrolhassani MH. Key aspects of providing healthcare services in disaster response stage. Iranian journal of public health. 2015;44(1):111.

73.       Maryam N, HamidReza K, GholamReza M, MohammadAli H, Zohreh P-Y. Health management in past disasters in Iran: A qualitative study. qualitative research. 2014;9:10.

74.       Khankeh H, Mohammadi R, Ahmadi F. Facilitating factors and barriers to health services in times of natural disasters. Rehabitation (farsi). 2004;6:22-30.

75.       Janssen M, Lee J, Bharosa N, Cresswell A. Advances in multi-agency disaster management: Key elements in disaster research. Information Systems Frontiers. 2010;12(1):1-7.

76.       Zoraster RM. Barriers to disaster coordination: health sector coordination in Banda Aceh following the South Asia Tsunami. Prehospital and disaster medicine. 2006;21(S1):S13-S8.

77.       Militello LG, Patterson ES, Bowman L, Wears R. Information flow during crisis management: challenges to coordination in the emergency operations center. Cognition, Technology & Work. 2007;9(1):25-31.

78.       Shen S, Shaw M. Managing coordination in emergency response systems with information technologies. AMCIS 2004 Proceedings. 2004:252.

79.       Bryson JM, Crosby BC, Stone MM. Designing and implementing crosssector collaborations: Needed and challenging. Public Administration Review. 2015;75(5):647-63.

80.       Thomson AM, Perry JL, Miller TK. Conceptualizing and measuring collaboration. Journal of Public Administration Research and Theory. 2007;19(1):23-56.

81.       Thomson AM, Perry JL. Collaboration processes: Inside the black box. Public administration review. 2006;66:20-32.

82.       Ansell C, Gash A. Collaborative governance in theory and practice. Journal of public administration research and theory. 2008;18(4):543-71.

83.       Agranoff R. Collaborating to manage: A primer for the public sector: Georgetown University Press; 2012.

84.       Emerson K, Nabatchi T, Balogh S. An integrative framework for collaborative governance. Journal of public administration research and theory. 2012;22(1):1-29.

85.       Koschmann MA, Kuhn TR, Pfarrer MD. A communicative framework of value in cross-sector partnerships. Academy of Management Review. 2012;37(3):332-54.

86.       Bryson JM, Crosby BC, Stone MM. The design and implementation of CrossSector collaborations: Propositions from the literature. Public administration review. 2006;66:44-55.

87.       Elo S, Kyngäs H. The qualitative content analysis process. Journal of advanced nursing. 2008;62(1):107-15.

88.       Wildemuth BM. Applications of social research methods to questions in information and library science: ABC-CLIO; 2016.