به کارگیری آماره کاوشی فضا –زمان در شناسایی خوشه‌های سرطان‌های دستگاه گوارش در ایران در سال‌های 1382 تا 1388

Gastrointestinal cancers cluster detection in Iran (2003-2009) by space -time scan statistic


چاپ صفحه
پژوهان
صفحه نخست سامانه
مجری و همکاران
مجری و همکاران
منابع
منابع
علوم پزشکی شهید بهشتی
علوم پزشکی شهید بهشتی

مجریان: امیر کاوسی دولانقر , یوسف بشیری

کلمات کلیدی: آماره کاوشی فضا – زمان، شناسایی خوشه، نسبت درست نمایی، سرطان¬های دستگاه گوارش

اطلاعات کلی طرح
hide/show

کد طرح 5747
عنوان فارسی طرح به کارگیری آماره کاوشی فضا –زمان در شناسایی خوشه‌های سرطان‌های دستگاه گوارش در ایران در سال‌های 1382 تا 1388
عنوان لاتین طرح Gastrointestinal cancers cluster detection in Iran (2003-2009) by space -time scan statistic
کلمات کلیدی آماره کاوشی فضا – زمان، شناسایی خوشه، نسبت درست نمایی، سرطان¬های دستگاه گوارش
نوع طرح کاربردی
نوع مطالعه مقطعی
مدت اجراء - روز 120
ضرورت انجام تحقیق پهنه‌بندی بیماری مجموعه‌ای از روش‌های آماری را شامل می‌شود که منجر به تهیه نقشه‌هایی دقیق بر اساس برآوردهایی از میزان بروز، شیوع مرگ و میر بیماری‌ها می‌شود تا کاربران نقشه‌ها که بیشتر مسئولان برنامه‌ریزی، پایش و مراقبت بخش سلامت و اپیدمیولوژیست‌ها هستند بتوانند توزیع جغرافیایی بیماری مورد نظر را مورد تجزیه و تحلیل قرار دهند. در گذشته برای ترسیم یک نقشه بیماری از آمار کلاسیک (روش حداکثر درستنمایی، گشتاوری و ..) که بیشتر اساس آن استقلال مکانی داده‌ها از یکدیگر است، استفاده می‌شد. اما همبستگی مکانی داده‌ها در حوزه سلامت، باعث شد که استفاده از روش‌های آمار فضایی (شاخه‌ای از علم آمار که در آن به بررسی متغیرهایی پرداخته می‌شود که از خود ساختار همبستگی فضایی نشان می‌دهند) مرسوم گردد. هدف اصلی از شناسایی خوشه‌ها تعیین ناحیه‌هایی از مناطق می‌باشد که غیرعادی، پیش‌بینی نشده و یا مورد علاقه می‌باشند. در بسیاری از حوضه‌های کاربردی، هم گزارش مثبت کاذب (گزارش نادرست خوشه) و هم گزارش منفی کاذب (عدم گزارش یک خوشه واقعی) هزینه‌های جبران ناپذیر و بالایی را به دنبال خواهد داشت. بنابراین با استفاده از آماره‌های کاوشی، خوشه‌هایی که از نظر آماری معنی‌دار نبوده و یا نامربوط هستند را شناسایی می‌نماییم. انواع سرطان دومین علت مرگ و میر بعد از بیماری‌های قلبی و عروقی در کشورهای توسعه یافته و سومین عامل در کشورهای کمتر توسعه یافته به حساب می‌آید بنابراین طبق آمارهای گزارش شده سرطان¬های دستگاه گوارش یکی از مهم‌ترین سرطان‌ها می‌باشد که پزشکان معتقدند عوامل محیطی، زیستی و فرهنگ غذایی در بروز آن دخالت دارد . بنابراین بررسی و تحلیل فضایی این سرطان، موضوع این پژوهش قرار گرفت تا بتوان با استفاده از آماره کاوشی فضا-زمان و انجام آزمون معنی‌داری خوشه‌های غیرمتمرکز اختصاصی انواع سرطان های گوارش را به منظور شناسایی مناطق دارای بالاترین و پایین‌ترین احتمال خطر مشخص نموده و با تهیه پهنه‌بندی این بیماری‌ها پزشکان، متخصصان و اپیدمیولوژیست‌ها را برای پیشگیری، کنترل و درمان بهتر، یاری رساند.
هدف کلی پهنه بندی مکانی بروز و شناسایی خوشه‌های سرطان‌های دستگاه گوارش در ایران طی سال‌های 1388-1382
خلاصه روش کار در این تحقیق از داده‌های ثبت سرطان توسط اداره سرطان واحد بیماری‌های غیر واگیر مرکز مدیریت بیماری‌های وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به تفکیک استان¬ها در سطح کشور در سال‌های 1382 تا 1388 استفاده خواهد شد. داده‌ها پس از جمع‌آوری در نرم‌افزارExcel پردازش، با توجه با نحوه ورود داده‌ها در نرم‌افزار SaTScan با فرمت مورد نظر تهیه خواهد شد. سپس شناسایی خوشه‌های پرخطر و برآورد خطر نسبی سرطان‌های دستگاه گوارش با استفاده از محاسبه ماکزیمم نسبت درست¬نمایی و انتخاب بالاترین مقدار به عنوان خوشه‌های مورد نظر با استفاده از روش نوین آماری آماره کاوشی انجام خواهد شد. سپس محتمل¬ترین خوشه ها با استفاده از آزمون معنی‌داری برای این خوشه‌ها که با شبیه¬سازی مونت کارلو و با استفاده از نرم‌افزار SaTScan شناسایی شده و پهنه¬بندی سرطان¬های دستگاه گوارش با استفاده از نرم‌افزارArc view9.3 تهیه خواهد شد.

اطلاعات مجری و همکاران
hide/show

نام و نام‌خانوادگی سمت در طرح نوع همکاری درجه‌تحصیلی پست الکترونیک
امیر کاوسی دولانقرمجری اصلیاستاد راهنمای اولدکترای تخصصی پی اچ دیkavousi@sbmu.ac.ir
یوسف بشیریمجریاجراء طرحفوق لیسانسyousef_bashiri@yahoo.com
یداله محرابیهمکارمشاور طرحدکترای تخصصی پی اچ دیmehrabi@sbmu.ac.ir
کورش اعتمادهمکارمشاور طرحدکترای تخصصی پی اچ دیetemadk@gmail.com

منابع
hide/show

[1] رضائیان،محسن.اپیدمیولوژی جغرافیایی.اراک: انتشارات نویسنده،1391. [2]. Knox EG. Detection of clusters. In: Elliott P, ed. Methodology of enquiries into disease clustering.London: Small Area Health Statistics Unit, 17-20, 1989. [3]. Last JM. A Dictionary of Epidemiology. USA: Oxford University Press, 1995. [4] Rothman KJ. A sobering start for the cluster busters' conference. Am J Epidemiol 1990 [5] Gavin AT. Cluster investigation the importance of counting everyone. J Public Health Med